Angst om iets te missen

Een radioprogramma belt: 'Hoe blijf je bij, raak je niet achterop, verzuip je niet in de stroom e-mails, uitnodigingen voor symposia, vaktijdschriften, deelname aan nieuwsbrieven, bijdrage voor de bladen? Hoe kan je je wapenen tegen de angst om achterop te raken?'
Het probleem wat de redacteur van Dolce Vita1 beschrijft, vind ik heel herkenbaar. Ik heb zelf vaak het idee dat alles zich opstapelt en ik de informatie die ik nog tot me zou moeten nemen, niet kan verwerken. De knipsels groeien het archief uit. Een opgeruimd bureau? Ik weet dat het zou moeten - het staat voor een geordende geest - maar meestal zijn andere dingen net iets urgenter.
Zo'n twee weken geleden, voordat ik geopereerd werd, maakte zich een opruimwoede van me meester: alle 400 emails die in de inbox stonden, heb ik gesorteerd of vernietigd, facturen geschreven, vaktijdschriften met de schaar uitgepluisd op interessante artikelen, zaterdagbijlages van de krant doorgeworsteld, knipsels in hangmappen gedaan, boeken verstuurd, bureau opgeruimd. In zekere zin was ik blij dat de ziekenhuisopname een week was uitgesteld, want de tijd die ik ervoor had gepland, was te krap. Nog zijn een aantal klussen niet geklaard, zoals detective's en bestsellers naar de tweedehandsboekwinkel brengen. Ze staan al bijna een jaar opgestapeld, uit het zicht, in een kast. En ik kan de ruimte goed gebruiken.
De redacteur van Dolce Vita komt ook zelf met een voorbeeld. Net was hij de kantine in gelopen met een exemplaar van E-mmerce onder de arm, komt een collega met grote ogen op hem af en vraagt wat er voor interessante artikelen in staan. Hij pest, zegt dat het te gekke artikelen zijn, je mag ze niet missen en denkt ondertussen dat hij zelf waarschijnlijk er ook niet toe komt het blad te lezen. Want: geen tijd.
Het is met informatie als met eten: de ogen zijn groter dan de maag. Hoe graag je het ook wil, het lukt niet meer alles bij te houden, je kunt het ook niet meer verteren. Net zoals met eten dat je niet meer opkan, mag je het van jezelf ook niet weggooien. Want dat is zonde, je zou iets kunnen missen. De rationele uitdaging is: en wat dan nog als je iets mist? Ga je daar dood aan, gebeurt er iets verschrikkelijks, val je nu als deskundige door de mand? Ben je een slechte vakman of vakvrouw als je niet meer alles op je vakgebied kunt lezen? Waarom wil je alles bijhouden? Moet je perfect zijn? Tel je alleen mee als je alles weet? Is kennis een compensatie is voor weinig zelfvertrouwen of een negatief zelfbeeld?

Een paar tips uit 'Simplefy your life' van Werner J. Küstenmacher en Lothar. J. Seiwert om de informatiestroom in te dammen.
1. Verminder de 'dat-moet-ik-nog-lezen stapel, door slechts drie exemplaren uit de ongelezen stapel kranten en tijdschriften te bewaren.
2. lees tijdschriften met een schaar: knip de interessante artikelen onmiddellijk uit en gooi het tijdschrift weg. Lees het aardige artikel nog op de dag zelf.
3. Voorzie boeken van je eigen trefwoordenregister: kom je in een boek een interessante passage tegen, vat de kern dan in een trefwoord samen en zet dat woord achterin het boek met een paginanummer erbij. Je kunt ook gekleurde plakkertjes gebruiken voor de pagina's die je nog eens na zou willen lezen.
4. Lees geen dagblad. Het nieuws hoor je toch wel op de radio, in de auto of bij het koken. Lees in plaats daarvan bij het ontbijt vaktijdschriften. Of praat met je familie.
5. Maak gebruik van internet. Samenvattingen van de beste managementboeken vind je bijvoorbeeld op GetAbstract.com.
6. Beperk het televisiekijken. Nederlanders kijken zo'n drie uur per dag. Je zou in plaats daarvan ook een begin kunnen maken met de stapel boeken die je graag zou willen lezen en waar je eigenlijk nooit aan toekomt. Krijg je meteen al een vakantiegevoel.

Tenslotte: ik heb zelf een goede ervaring opgedaan met 'stop-momenten' plannen, bijvoorbeeld een sabbatical. Van te voren bouw je je werk af, vervolgens ben je een aantal weken of zelfs maanden vrij en daarna moet je er natuurlijk weer inkomen. Meestal leer je in een dergelijke periode het belang van het werk te relativeren en verlies je de angst om iets te missen. Je leeft meer in het hier-en nu- en geniet. Een ander voordeel van zo'n stopmoment is dat je met een dergelijk leuk vooruitzicht er gemakkelijker toe komt je rotzooi op te ruimen.