Ook verschenen in het novembernummer van OPZIJ 2003

Hoe een assesment het hoofd te bieden

Onlangs had ik een cliënte die vanwege een reorganisatie een assessment moest ondergaan. Zestig procent van het personeel in haar bedrijf, van wie het merendeel vrouw, was in een klap niet goed bevonden voor hun eigen of voor een andere functie.
Assessment is een populaire beoordelingsmethode, die tegenwoordig steeds meer wordt ingezet om te beoordelen wie na een reorganisatie nog bij de organisatie kan blijven werken. Medewerkers moeten solliciteren op hun eigen of op een nieuwe functie. Binnen een dag krijgen ze te horen of ze geschikt zijn voor de organisatie of hun biezen kunnen pakken. Dit lijkt erg onrechtvaardig en ontkenning van vaak jarenlange inzet. Argument van het management vóór het assessment is dat het roer om moet en objectivering nodig is om het potentieel te kunnen inschatten. Ze willen weten met welke mensen ze de oorlog gaan winnen. Ook het personeel heeft daar belang bij, zeggen ze.

Je zult als medewerker niet altijd kunnen voorkomen dat je moet solliciteren op je eigen of op een nieuwe functie in je organisatie. Maar je hoeft je ook niet als een willoos slachtoffer naar de slachtbank te laten leiden. Wat kun je doen om het er zo goed mogelijk van af te brengen? Je kunt de organisatie en je leidinggevende dwingen na te denken over een aantal vragen, zoals: wat is de strategie van de organisatie, waar zetten ze het assessment voor in, wat gebeurt er met de resultaten, wat zijn de consequenties van een positief advies, wat van een negatief advies? Daarnaast kun je jezelf goed voorbereiden door bij het adviesbureau dat het assessment uitvoert, informatie in te winnen over de competenties waarop je wordt beoordeeld. Informeer ook welke testen worden gebruikt. Je goed voorbereiden op een intelligentietest scheelt alvast wat punten.

Vrouwen denken vaak dat ze bij assessments in het nadeel zijn omdat ze zich wellicht minder goed profileren dan mannen. Dat hoeft niet zo te zijn. Een assessor vertelde mij dat hij in assessments voor een leidinggevende functie vooral kijkt naar vaardigheden in voelen en sturen. 'Vrouwen zijn vaardiger in dingen voor elkaar krijgen door te luisteren en in te gaan op emoties, mannen hebben meer praatjes en poeha. In invloed uitoefenen via invoelen zijn vrouwen twee tot drie keer zo effectief.' Een sociaal invoelende leidinggevende kan volgens hem vrij gemakkelijk leren sturing te geven en concreet te zijn. Daarentegen is het veel moeilijker om een ongevoelige leidinggevende om te turnen in een sociaal vaardig iemand.
Een goed assessment is ook een loopbaanadvies. Vraag aan je werkgever financiële ondersteuning voor uitvoering van de adviezen. Dan blijft het niet bij een kille afwijzing op basis van een paar uurtjes assessment.