Drie Dwaze Dagen 2003

DDD, 4 oktober 2003

'Ook de laatste dag hebben we tal van zaken in de aanbieding.' En dat zien we. Zwaarbeladen komen mensen naar buiten en loopt de dakloze die z'n kranten tevergeefs probeert te slijten voorbij. De enkeling die hem geld geeft, heeft ook tijd voor het beantwoorden van de vragenlijst. Het samen daar staan schept een band, de dakloze leeft met ons mee als mensen al te bot zonder iets te zeggen doorlopen en onze aardige opening negeren.
Vandaag ontmoet ik een collega psychotherapeut, Fawzia, 43 jaar, die in behandeling is vanwege burnout. Voor haar is het de derde dag, ze heeft nu ook haar man meegenomen. Eerder kocht ze: een slacentrifuge, cadeautjes, 2 colberts, lippenstift en sieraden. Nu wil ze dat hij een leren jas koopt, sokken en onderbroeken. Ze komt naar de DDD omdat ze echte koopjes wil scoren en de dingen die ze koopt heeft ze niet echt nodig. Ze koopt voor zichzelf en anderen en brengt uren in de Bijenkorf door. Vergeleken met vorig jaar besteedt ze minder geld, ze is bang in de WAO te komen, of ontslagen te worden, omdat ze nog steeds niet is hersteld. Het meest verrukt is ze over een jas die ze een tijdje geleden heeft aangeschaft: een koopje en hij zit fantastisch. Ze vond hem toen ze een dagje naar Maastricht was.
Shoppen vindt ze net zo heerlijk als succes in het werk. Ze moet lachen. Het is echt zo. Daarom is het ook erg vervelend dat ze nog niet aan de slag kan. Het kopen geeft haar nu de kick die het werk haar anders gaf.
Ze krijgt nooit ruzie met haar man als ze samen winkelen. Net als veel andere vrouwen verricht zij het voorwerk. Ze kijkt eerst en gaat hem dan bellen. Een uitvinding, die mobiele telefoon, ze shoppen daardoor erg makkelijk samen en krijgen nooit ruzie. Opvallend scherp is haar kritiek op zijn koopgedrag. Hij koopt niet vaak, maar als hij toehapt, geeft hij meer geld uit. "Hij slaat soms door', zegt ze. 'Ja, maar ik doe er ook tien keer zo lang mee', zegt Bas. 'Ik heb 80 overhemden, maar als je naar de boordjes kijkt, zie je hoelang ik ze al heb. En met het doorslaan ben ik het niet eens.' Ze moeten nog de winkel in, dus snel vraag ik aan Bas wat zijn kritiek is op Fawzia. 'Mijn kritiek op haar is dat ik ervoor moet zorgen dat ze twee paar laarzen koopt, in twee verschillende kleuren.' Fawzia knikt, het is helemaal waar. Ze zegt: 'Ik vind het moeilijk veel geld voor mezelf uit te geven. Ik neem dan bijvoorbeeld een colbertje mee, maar zeg dan dat ik erg heb geaarzeld, want er was er nog eentje in ook zo'n mooie kleur. Bas overtuigt me er dan van dat het oké is om twee stuks van hetzelfde te kopen, maar dan wel in een andere kleur.'
Een handige strategie, bedenk ik me later als ik met mijn man in het tuincentrum sta. Ik aarzel, leg het hem voor en hij overtuigt me ervan dat mijn werkkamer heel erg zal opknappen van die mooie plant in knalrode pot. 'Je geeft meer en gemakkelijker geld uit als we samen zijn.', zegt hij. Bij het afrekenen roept de caissière: 'Zo, de baas trekt de portemonnee.' Als we thuis zijn, ga ik nog even de stad in, op zoek naar een cadeautje voor m'n neefje Yoran,dat morgen een jaar wordt. Ook dit is stereotiep gedrag: uit onze enquête komt dat vrouwen vaker shoppen, niet alleen voor zichzelf maar ook voor een ander. 1 november geven we alle uitslagen in onze lezing Shop till you drop in de Beurs van Berlage om 12.00 uur.