Column

Burnouttrends in de States

'Er wordt in Amerika onvoldoende een onderscheid gemaakt tussen stress en burnout. Burnout als zodanig is niet een goed beschreven fenomeen. Mensen gebruiken het woord dagelijks, heel informeel. Ze bedoelen er geen ziekte mee, maar typeren meer een gemoedstoestand in de zin van: ik heb het helemaal gehad. Net zoals mensen zeggen: I'm crazy, dat bedoelen ze ook niet letterlijk. Statistieken zijn niet betrouwbaar en therapeuten falen in hun behandeling,' zegt Beverly Potter, schrijfster van Overcoming Job Burnout. Ik heb haar test Ben ik burnout vertaald, vond haar benadering inspirerend en was benieuwd of ze nieuwe ontwikkelingen op het gebied van burnout signaleerde. Ik interviewde haar vorige week in Amerika.
Zelf was me in gesprekken opgevallen dat burnout in Amerika niet leidde tot ziekteverzuim. Moeders die na de zwangerschap van hun kind thuisbleven, zeiden dat burnout een rol had gespeeld in hun keuze. Doordat ze opgebrand waren, zagen ze absoluut niet hoe ze hun carrière en kinderen konden combineren. In krantenartikelen las ik dat bij verpleegkundigen burnout toenam, omdat er te weinig personeel was. De verpleegkundigen kozen dan voor een andere baan. Ook dokters die meeleefden met hun patiënt en oncologen die patiënten moesten vertellen dat ze niet lang meer te leven hadden, liepen een risico. Maar geen verhalen over jaren ziek thuis zijn vanwege burnout. Ik was benieuwd naar het verschil tussen Nederland en de VS.

'Er worden veel cursussen gegeven over stress en stressmanagement en mensen zeggen dat ze het dan ook over burnout hebben. Maar dat is niet zo. Ze hebben het over stress en dat is heel wat anders. Ik baseer me in feite op de theorie van aangeleerde hopeloosheid (learned helplessness) van Martin Seligman. In wezen gaat het om een depressieve reactie op werk, werkomstandigheden of de werkdruk. Je moet dan niet leren om met stress om te gaan, maar je moet uit je depressie komen. Maar het probleem wordt hier niet onderkend en leidt daarom ook niet tot ziekteverzuim. Alleen als je helemaal instort, heb je ziekteverlof.'
'De therapeuten falen, omdat ze de werkvloer niet kennen, vaak nog nooit een organisatie van binnen hebben gezien en nauwelijks geïnteresseerd zijn in het werk van hun cliënten. 'Het referentiepunt van een therapeut is het probleem met jou, ze hebben geen oog voor wat de omgeving met je doet. Ze zeggen: er is iets mis met jou. De cliënt komt er daardoor soms slechter vandaan dan hij er heen gaat. Ik stuur geen cliënten naar ze toe.' Potter waarschuwt voor de medicalisering van burnout. 'Juist omdat het een niet goed omschreven ziektebeeld is, krijgen cliënten verschillende soorten psychiatrische medicijnen: slaappillen, uppers en downers, middelen om angst te bestrijden. Het effect is dat mensen zichzelf gaan zien als patiënt en daardoor in een vicieuze cirkel belanden. Ze gaan zich ook als patiënt gedragen en krijgen zo nog meer medicijnen.'
Volgens Potter zijn de Amerikanen werkmaniakken. Velen werken 80 uur per week en dat verdelen ze over 7 dagen per week. Ze nemen hun werk mee naar huis.
Helen Benedict, docent journalistiek aan de Columbia Universiteit, heeft een simpele verklaring waarom mensen niet ziek thuis blijven vanwege burnout: 'Ze worden er niet voor betaald. Ze krijgen geen cent als ze vanwege burnout thuisblijven, dus zullen ze op zoek gaan naar een andere baan.' Ze erkent burnout wel en besteedt er in haar lessen aandacht aan. Zo nodigde ze laatst een journalist uit die misdaadverslaggever was geweest. Hij stopte met het werk toen hij een kinderschoentje op straat zag liggen en dacht: waar is het lijk? Hij was door zijn werk secundiar getraumatiseerd geraakt en dat had geleid tot burnout. Niet dat hij was thuisgebleven, hij heeft voor een andere specialisatie gekozen.
Ook de claimcultuur, waar tegenwoordig vaak naar verwezen wordt nu in Nederland twee keer een burnoutpatiënt is gecompenseerd, gaat niet op voor Amerika. Deborah Quilter, schrijfster van Leven en Werken met RSI, zegt dat mensen vanwege burnout niet gecompenseerd worden door hun werkgever en maar in enkele gevallen vanwege RSI. 'Dat betekent een paar jaar op z'n hoogst tweeduizend dollar per maand, een inkomen waar je met moeite van rond kunt komen.'
Lopen mensen vanwege 9/11 meer kans om burnout te raken? 'Bush maakt van ons een natie van angsthazen,' is de reactie van Beverly Potter. 'We worden ernstig gemanipuleerd door hem, de vrijheid van meningsuiting wordt beperkt, de rechtsbescherming is door nieuwe wetgeving tegen terrorisme heel erg belemmerd.'
'We hebben het gevoel kwetsbaar en broos te zijn geworden.'zegt ook Deborah Quilter en ze waarschuwt ons niet de metro te nemen.
Het leven in Amerika na 9/11 is veranderd, de Amerikanen worden angstiger, de interesse waarmee het verhaal van de sniper in Washington is gevolgd, is hier een voorbeeld van. Potter verwacht dat de gevoeligheid voor burnout toeneemt door de verhoging van de stresshormonen en het stijgende gevoel van machteloosheid. Ook andere trends, de verslechtering in werkomstandigheden door het basten van de internet-bubble wijzen volgens haar hierop.