Mannen missen emancipatorische beweging

Jonge vaders met kleine kinderen lopen meer risico door het ouderschap burnout te raken dan jonge moeders. Dit kwam uit het onderzoek Jong, Hoogopgeleid en Burnout van Marlies van Kordelaar, stagiaire bij Prometheus en studente van de universiteit van Maastricht. Zij keek vooral naar verschillen tussen mannen en vrouwen, interviewde daarvoor cliënten en 'gezonde' mensen uit hetzelfde bedrijf. Haar onderzoek was vooral bedoeld om meer te weten te komen over de reden waarom meer dan twee keer zoveel jonge hoogopgeleide vrouwen in de WAO terecht komen dan mannen. Komt het door hun moederschap, het perfectionisme, de tegenwerking op het werk, het Glazen Plafond of de Plakkende Vloer? Tot haar verrassing kon ze op grond van de resultaten niet zo goed voorspellen waarom vrouwen vaker in de WAO terecht komen dan mannen. Zoals ik eerder in een column meldde, was het enige opvallende verschil dat vrouwen vaker parttime werken dan mannen (dit is overeenkomstig het landelijk gemiddelde: van de vrouwen werkt tweederde parttime, van de mannen 10 procent). Maar daar wilde ik het niet over hebben, er zit nog een ander interessante uitkomst in het onderzoek van Van Kordelaar en dat is dat jonge vaders een verhoogd risico lopen om burnout te raken door hun ouderschap. Bij hen correleerde hun score op vragen over combinatie van werk en kinderen met de score van uitputting. Bij de vrouwen was deze correlatie afwezig.

Onlangs zag ik Vincent, begin dertig, leidinggevende, die kort na het begin in zijn nieuwe functie instortte. Wat was er aan de hand? Hij had een baby gekregen, had ouderschapsverlof opgenomen en had in die tijd een keuze willen maken over hoe hij zijn loopbaan verder zou invullen. Weliswaar was hij net in een nieuwe functie gestart, maar het was bij hetzelfde bedrijf en hij vroeg zich af of het niet tijd was om een hele andere stap te maken. Tot zijn verbazing was hij in de tijd dat hij voor zijn kind zorgde helemaal niet toegekomen aan zichzelf. Toen hij na het ouderschapsverlof terugkeerde in zijn werk, wist hij nog steeds niet wat hij verder wilde. Vier weken later knapte hij af.
Dit overkomt niet alleen Vincent, maar ook andere jonge vaders. Bij de komst van een kind stellen ze zich er niet op in dat een kind hun hele leven op z'n kop zet, maar ze denken nog steeds op dezelfde manier te kunnen blijven werken, ook al zorgen ze voor hun kind. Hierin verschillen ze van jonge moeders, die er al bij voorbaat van uitgaan dat de komst van de kleine veel van ze zal vergen en ze daarom al bij voorbaat moeten bedenken hoe ze de zaakjes voor elkaar zullen krijgen. Zij komen vaak in de problemen als er onverwacht iets verandert: het kind is ziekelijk is, huilt veel en/of de relatie komt onder druk te staan, bijvoorbeeld door een buitenechtelijk contact.
Voor een goed verloop van de reïntegratie va Vincent organiseerde ik een gesprek tussen hem en zijn leidinggevende. Het bleek een waar Mars-Venusgesprek, maar dan tussen mannen. De leidinggevende van Vincent was een man van achter in de vijftig, getrouwd, vrouw thuis, kinderen het huis uit. Hij sportte veel en kon zich eigenlijk niet zo goed voorstellen wat burnout was. Vincent probeerde het uit te leggen, z'n verwachting over het ouderschapsverlof en hoe het was tegengevallen en hij eigenlijk niet aan de volgende stap in zijn loopbaan had kunnen werken en ook niet had kunnen uitrusten.
Als Vincent een vrouw was geweest, had hij het gemakkelijker gehad. Hij reïntegreert nu wel, maar niet meer als leidinggevende. Op zijn plaats was al een ander benoemd. En dat is nu zijn leidinggevende. Hij is gepasseerd en dat is mede vanwege de keuze die hij maakt als vader.
Voor vrouwen is er aandacht in een bedrijf, men steunt ze in het assertief worden, het bekleden van leidinggevende posities en in de balans tussen werk en privé. Het kan natuurlijk beter, 4% van de topambtenaren is vrouw en 5% van de topmanagers in het bedrijfsleven is vrouw. Dat zijn scores die voor verbetering vatbaar zijn. Maar er zijn meerdere manieren om de ongelijkheid recht te trekken. Het zou ook vrouwen helpen als de mannen die andere keuze's maken en kiezen voor het vaderschap kunnen klimmen in een bedrijf. Het zou erg jammer zijn wanneer zij de kwetsbare groep worden, uitgesloten van management development programma's, omdat ze hun carrière onderbreken.
Wat kan een werkgever doen, wat kan personeelszaken doen voor deze jonge vaders? Ondersteun ze in het werk en het vinden van de balans, laat ze netwerken, organiseer eens een workshop (zie ikvader.nl, waar je je gratis voor workshops kunt opgeven). Wat de mannen zelf kunnen doen is een maatschappelijke beweging organiseren, iets in de trant van het feminisme. Dat kan wellicht voorkomen dat de jonge vaders de jonge vrouwen achterna gaan.

.