Vijf tips voor het afrekenen met faalangst

Je moet een presentatie houden, maar je durft niet. Wat kun je doen tegen faalangst?

Bianca, een Engelse vrouw van eind dertig, werkt al een jaar of vijf bij een multinational. Ze is manager van een financiële afdeling. Een paar keer per jaar moet ze in de V.S de prestaties en plannen van haar afdeling presenteren. Ze maakt een Powerpointpresentatie, maar heeft de grootste moeite een toelichting te geven. Vroeger liet ze daarom een ondergeschikte de presentatie doen, maar haar chef waarschuwde haar dat ze te weinig zichtbaar was in de organisatie. Als ze promotie wilde maken, moest ze leren zichzelf en haar afdeling goed naar voren te brengen.

Zoals een boog gespannen moet zijn om een pijl af te schieten., heb je spanning nodig om te kunnen presteren. Maar soms slaat spanning om in angst en is deze zo heftig dat je lichaam dienst weigert.

Twintig procent van de middelbare scholieren heeft last van faalangst . Juist omdat ze bang zijn tekort te schieten, leidt dit vaak tot onderprestatie. Volwassenen hebben er iets minder last van. Toch worstelt nog steeds tussen de tien en twintig procent met faalangst.  Waar komt deze angst vandaan?

Leren door te vallen
Denk eens terug aan hoe je heb leren lopen als peuter. Je trok jezelf op, leerde staan ...en plofte neer. Aarzelend en trots deed je je eerste passen. Het was helemaal niet erg als je viel, je vader en moeder vonden je geweldig en moedigden je aan. Toe maar, probeer het nog maar een keer. Kirrend van enthousiasme liep je in de twee uitgespreide armen voor je. Steeds iets verder, aangemoedigd door de anderen. Geweldig toch, wat je presteerde? 

Het vanzelfsprekende applaus neemt af als je ouder wordt. Een kritische ouder, een spreekbeurt die mislukt, blozen voor de klas, dyslexie, het kan allemaal je zelfvertrouwen ondermijnen. Als deze ervaringen leiden tot negatieve gedachten - bijvoorbeeld dat wat je zegt voor niemand interessant is - kan dat leiden tot faalangst.  Als volwassene moet je bovendien van jezelf iets onmiddellijk goed kunnen. Iets niet goed kunnen staat gelijk aan afgaan. 

Wat kan helpen als je bang bent te falen?

1. Stop de innerlijke criticus

Noteer je faalangstgedachten en daag ze een voor een uit. Wie zegt eigenlijk dat je een sukkel bent? Dat je dat vroeger te horen kreeg van je vader, wil niet zeggen dat het waar is. Ook al maak je fouten, je bent oké zoals je bent. 

2. Herschrijf je geschiedenis

Als je in de vakantie tijd hebt, herschrijf dan eens je verleden. In plaats van de kritiek die je kreeg, krijg je complimenten voor de leuke dingen die je maakte, het opstel dat je schreef, de manier waarop je rekensommen oploste. Maak er de jeugd van die je graag had willen hebben. 

3. Geef niet op

Als je echt graag iets wil bereiken, bijvoorbeeld iets nieuws leren of je anders gedragen, geef niet op. Zie jezelf als de peuter die valt en het steeds opnieuw probeert. Heb plezier in wat je doet en niet om wat het je oplevert.

4. Vertrouw op je eigen kracht

De mensen die van zichzelf uitgaan, herstellen sneller van een tegenslag of liefdesverdriet. Breng in kaart wat je sterke en zwakke kanten zijn. Besef dat je om hulp mag vragen wanneer je ergens niet zo goed in bent. Daardoor word je niet weggevaagd, je sterke kanten blijven staan.

5. Kijk wat meer vooruit

Als peuter leerde je niet te lopen door steeds maar stil te staan bij het vallen. Nee, je keek vooruit naar de armen voor je. Teveel stilstaan bij je belemmeringen, bij je fouten remt je af. Probeer meer tijd te besteden aan wat voor je ligt en wat je wil. 

Kijk welke tip je het meest aanspreekt en oefen ermee. Bianca beleefde het meeste plezier aan het herschrijven van haar geschiedenis. Een succesverhaal maken van je verleden kan je bevrijden van overbodige ballast, je leert kritische en soms destructieve opvattingen te relativeren en word je bewust van het feit dat je het nu zelf voor het zeggen hebt.