Herstellen van posttraumatische stress

 Annette, een verpleegkundige van begin vijftig, werd door een outplacementbureau naar mij verwezen omdat zij zo emotioneel reageerde op de afwijzing door haar vroegere werkgever. In haar vorige baan was haar toegezegd dat ze hoofdverpleegkundige zou worden. Maar de bestuurder die haar dit had beloofd, werd vervangen. Zijn vervanger voelde zich niet gebonden aan oude afspraken en koos voor een ander. Na dertig jaar dienstjaren besloot ze te vertrekken, kreeg een ruime ontslagvergoeding, en begeleiding bij het vinden van een nieuwe baan. Maar daar liep het spaak: zodra ze iets moest vertellen over haar vorige werkplek, werd ze zo emotioneel dat ze een sollicitatie niet aankon. Het was alsof ze gisteren was ontslagen.

Zo'n reactie wijst op posttraumatische stress. Zodra een actuele gebeurtenis lijkt op het eerdere voorval, voel je dezelfde emotionele lading als bij de vroegere gebeurtenis. Zo kan je van een relatief onschuldig voorval volledig van slag raken, omdat het de emoties oproept van vroeger. Daar komen dan nog andere stressverschijnselen bij zoals nachtmerries met herbelevingen, hevige schrikreacties bij harde geluiden, het onvermogen om je te ontspannen, en een vernauwing van je leefwereld..

Je kunt jezelf voor posttraumatische stress behoeden door jezelf direct na de gebeurtenis een ingewikkelde taak op te leggen. Je kunt bijvoorbeeld een nieuwe taal leren of ingewikkelde puzzels maken. Om in computertermen te spreken: door je werkgeheugen te belasten, beperk je het opslagvermogen van de stress. Dit verhindert dus dat de emotionele lading zodanig in je geheugen staat gegrift dat die bij iedere gebeurtenis die erop lijkt, wordt opgeroepen.

Als de stress van het trauma wel is opgeslagen, kun je er chronisch last van krijgen en is psychologische behandeling vaak nodig. Bij Annette paste ik EMDR (Eyes Movement Desensitization and Reprocessing) toe. Door de traumatische ervaring te desensitiseren via oogbewegingen, komt er ruimte voor de toekomst. Gepasseerd worden voor een mooie functie is voor iedereen vervelend. Als je de boosheid daarover los kunt laten, kun je weer verder. Dat is Annette prima gelukt. Ze verheugt zich over wat ze allemaal nog kan doen.