Mensen die lijden aan het chronische vermoeidheidssyndroom (CVS, ook wel bekend als ME) moeten naar de psychotherapeut, zei minister Hoogervorst van Volksgezondheid onlangs in een reactie op het advies van de Gezondheidsraad (zie voor het advies chronische-vermoeidheidssyndroom www.gr.nl). Het gaat om een grote groep: in Nederland lijden tussen de 30.000 en 40.000 mensen aan dit verschijnsel.
Om praktische redenen wil de Raad CVS erkennen als een eigenstandige aandoening. Want ook al is de oorzaak van de ziekte niet aan te tonen, er is wel een oplossing. De Raad zegt: U bent ziek, maar 70% herstelt. Hoogervorst weigert de erkenning als ziekte, omdat het wetenschappelijk bewijs voor de ziekte ontbreekt. Natuurlijk is hij ook bang dat het beroep op een uitkering toeneemt als hij de ziekte erkent.

Waar lijden mensen aan die doodmoe zijn?
Twee criteria zijn van belang voor vaststelling CVS:
Minstens 6 maanden aanhoudende of steeds terugkerende vermoeidheid, waarvoor geen verklaring is gevonden en die nieuw is. De vermoeidheid verbetert nauwelijks met rust en beperkt het functioneren ernstig.
De vermoeidheid moet gepaard gaan met vier of meer van de volgende symptomen:
- gevoelige hals- of okselklieren
- spierpijn
- gewrichtspijnen
- hoofdpijn
- niet-verfrissende slaap
- meer dan 24 uur uitputting na inspanning.

Mensen die lijden aan chronische vermoeidheid, voelen zich een stuk stopverf, volgens Renate Dorrestein, de bekendste CVS patiënt. Overigens is zij geheel en al van de aandoening hersteld.

Kluitje in het riet
Hoogervorst meldt trots dat hij eigenstandig de ziekte RSI tot staan heeft gebracht, door de campagne Stop RSI te stoppen. Dat is onzin, RSI gaat door onder een andere naam (CANS, in Nederlands vertaling: klachten aan nek en schouder). Wel is het zo dat preventie en voorlichting leiden tot bewustwording en mensen zorgvuldiger met hun lichamelijke klachten omgaan. Ze laten het niet meer tot een onbehandelbare RSI komen. Hetzelfde zie ik met burnout. Ook daarvan zijn mensen zich eerder bewust en grijpen ze in. Daarmee neemt het aandeel psychische klachten in de instroom van de WAO af van 38% naar 30%. Natuurlijk zal ook de recessie, de onzekerheid over banen en de ingrepen in de sociale zekerheid een handje helpen bij het verminderen van het ziekteverzuim.

Hoogervorst wil nu het aantal chronisch vermoeiden naar beneden brengen, door erkenning van de ziekte te bestrijden. Tegelijkertijd stuurt hij ze wel naar de psychotherapeut.
Met de opdracht aan chronisch vermoeiden naar de psychotherapeut te gaan, stuurt Hoogervorst mensen die ernstig lijden met een kluitje in het riet. Want wat gebeurt er met de psychotherapeuten? Met ingang van 2006 is de AWBZ opgeheven en wordt waarschijnlijk de hulp van een vrijgevestigd psychotherapeut niet meer vergoed. Op dit moment staan er al 300 CVS-patiënten op de wachtlijst van het kenniscentrum in Nijmegen, dat patiënten met chronische vermoeidheid behandelt. Die wachtlijst neemt vanaf 2006 alleen maar toe. Het is alsof Hoogervorst tegen patiënten zegt: leer vissen, maar ondertussen zelf de vijver heeft leeggehaald.

Stel dat mensen zelf de behandeling bij een psychotherapeut betalen, dan zijn ze gauw tussen de 1500 en 2000 euro kwijt. De ervaring leert dat patiënten zelf niet veel geld over hebben voor de behandeling van psychische klachten, laat staan voor ziekten, die zij als lichamelijk ervaren en die dan ook nog eens niet erkend worden.

Er is een publiek belang gemoeid met de psychische en lichamelijke gezondheid van de burgers. Door psychische hulp van gekwalificeerde psychotherapeuten de nek om te draaien, wordt dat ontkend door Hoogervorst. Als hij dan ook nog mensen met CVS naar de om zeep geholpen beroepsgroep verwijst, is dat echt een lachertje. De mensen met CVS worden dubbel gepakt.

Wat is er aan te doen? Misschien is een werkgever zo zorgzaam om de behandeling te betalen. Misschien kunnen mensen ervoor gaan sparen. Wat in ieder geval belangrijk is, is naar een ziektekostenverzekeraar te kijken die de kosten voor psychotherapie vergoedt. Dat scheelt soms de helft van de kosten van de behandeling. En misschien moet je je voordat je aan chronische vermoeidheid lijdt, al op de wachtlijst van het kenniscentrum in Nijmegen laten zetten. Dat deden tenslotte ouders ook met ongeboren kinderen, toen crècheplaatsen nog schaars waren