Wat doen hormonen bij vrouwelijke vijftigplussers?

Lydia mailt:'Ik ben 54 jaar en heb in 2000 een heel zware burnout gekregen waar ik nog steeds niet afdoende van hersteld ben. De aanlooptijd naar de burnout was 5 jaar waarin ik heel zwaar belast ben maar eigenlijk nog veel langer. Momenteel zit ik ook nog in wat de "overgang" genoemd wordt.
Veel klachten komen zowel voor bij burnout als bij de "overgang": o.a.
angst (soms paniek), zweten, gebrek aan conditie, stressgevoelens, beetje somber soms,'s nachts wakker worden, moe/uitgeput gevoel, lusteloos, bij tijden juist abnormaal veel slapen, hartkloppingen. Ik heb twee artikelen gelezen over burnout en hormonen (o.a. adrenaline en cortisol). Bij de "overgang" spelen weer andere hormonen een rol.
Kunt u uitleggen hoe dit zit? Kan het zijn dat de overgangshormonen de burnout hormonen versterken of omgekeerd? Van de overgangsconsulente hoorde ik dat veel vrouwen in de overgang te maken krijgen met een burnout.Het zou mij helpen als ik beter kon begrijpen wat er zich in mijn lichaam afspeelt.'
Lydia is niet de enige die moeite heeft met het onderscheiden van burnout, depressiviteit en de overgang. Het is een vraag waar veel vrouwen mee tobben en waarmee zij zich melden bij de huisarts, of een andere hulpverlener.
Nederlandse vrouwen raken gemiddeld rond hun vijftigste in de overgang. Het gaat om een omvangrijke groep, zo'n twee en een half miljoen vrouwen zijn vijftigplus. De positie van deze groep vrouwen is in een kort aantal jaren ingrijpend veranderd. In tegenstelling tot vroeger werken veel van deze vrouwen. Ze krijgen te maken met veranderingen in het werk, ze hebben minder energie, de kinderen verlaten het huis, de relatie verandert of ontbreekt en er is angst voor een eenzame toekomst. Wie ben je nog als je niet meer aantrekkelijk bent? Dit soort angstige vragen vreet energie en versterkt somberheid. Als je dan nog merkt dat lichamelijk er dingen veranderen, roept dat nog meer angst op. Je bent geneigd je te fixeren op de lichamelijke klachten en verwaarloost soms een positief antwoord te geven op de 'levensvragen' van deze nieuwe fase: wat wil je, waar gaat je verlangen naar uit, hoe kun je de baan van je leven realiseren of een aantrekkelijke partner vinden. Veel vrouwen melden ook d vreugde van deze leeftijd: meer zelfvertrouwen omdat je niet meer zoveel moeite hoeft te doen om aardig gevonden te
De hormonen helpen niet mee. Dat is zeker. Je houdt op met menstrueren en produceert niet meer het hormoon oestrogeen (mannen van zestig hebben twee tot drie keer meer oestrogeen in hun bloed dan vrouwen). Oestrogeen zorgt voor meer aanmaak van het geluksstofje serotonine. Dat daalt dus. Het stresshormoon cortisol daalt niet. Dus je voelt je wat uit balans: minder gelukkig, maar nog even gestresst. Om een antwoord te geven op de vraag van Lydia: het is dus inderdaad zo dat de overgang burnout versterkt, want je hebt minder een tegewicht, in de vorm van het geluksstofje serotonine. Het lagere niveau van serotonine en het hoge cortisolniveau bezorgen vrouwen een zware cocktail, die vergelijkbaar is met wat jonge mensen voelen die depressief zijn.
Wat kan je er aan doen? Daag in ieder geval het zelfbeeld 'oud en afgedankt' uit. Lees bijvoorbeeld de roman 'Zadelpijn'. Deze geeft een andere kijk op vrouwen van vijftigplus. Ze zijn super sportief, fietsen een week 100 kilometer per dag in Frankrijk, eten, drinken, maken lol en troosten elkaar. Seksueel zijn ze actief, hetgeen wel zorgt voor enige onenigheid als de ene vriendin overspel pleegt met de man van haar beste vriendin.
Hoe representatief is dit beeld van de vrolijke vijftigplusser? Nog niet zo heel erg, maar toch hoor je af en toe dat de huidige vijftigjarige lijkt op de veertigjarige van vroeger.
Er zit maar een ding op: ga leuke dingen doen, want je voelt je niet uit jezelf gelukkig. Als niets je nu plezier doet, maak dan een lijst van wat je vroeger plezier deed en ga dat doen. Ga tegen je eigen neiging in om het kalmer aan te doen en je terug te trekken. Dat is het begin van het einde, zo versterk je depressieve en burnoutklachten. Blijf werken, richt je op je carrière, maak promotie, zorg dat je genoeg verdient en geef geld uit aan jezelf, niet alleen aan leuke kleren en schoonheidsverzorging, maar ook aan spetterende actieve vakanties. Je krijgt meer vrij vanwege je leeftijd, dus je kunt vaker de hort op.