Waarom juist nu?

In de kerstvakantie gaat Bianca met haar dochters naar de bioscoop. Heerlijk, die twee weken vrij. Voor haar geen kerst-stress, ze geniet er echt van. Geen afspraken met de kerstdagen, geen familiebezoek, echt alleen maar doen waar ze zelf zin in heeft. In de bioscoop krijgt Bianca het benauwd. Ze voelt pijn op haar borst, ze kan nauwelijks ademhalen, ze wordt steeds duizeliger en ze denkt dat het afgelopen is. Hoe onrechtvaardig voelt dat, na alles wat ze het afgelopen jaar heeft doorstaan. Haar dochter van vijftien vraagt of ze de ambulance moet bellen. Als Bianca ja knikt, denkt de dochter dat het wel heel ernstig is. Haar moeder zou hier anders nooit in toestemmen. In de ambulance ondergaat Bianca de ene na de andere test. Hartfilmpje, ECG, niks opvallends, met haar is niets aan de hand. Ze wordt heel erg kwaad als de broeder vraagt of ze de laatste tijd veel last van spanningen heeft gehad. Alsof ze zich maar een beetje heeft lopen aanstellen! In het ziekenhuis zijn ze heel aardig en leggen ze haar uit wat een hyperventilatie-aanval is. Zonder dat ze het zich bewust was en zonder aanleiding, heeft ze versneld diep ademgehaald. Alsof ze met de fiets een te steile helling aan het beklimmen was. Door de overmatige ademhaling daalde het koolzuurgehalte in haar bloed. Ze kan van de aanval herstellen, door de koolzuur weer in te ademen. Dat kan door je handen voor je mond te houden en de uitgeblazen adem weer in te ademen. Bianca krijgt van het ziekenhuis een doosje mee, voor als het nog eens gebeurt. Een klein, plat doosje, met gangetjes erin. Dat doosje moet ze bij een nieuwe aanval in de palm van haar hand vlakbij haar mond houden. Via het doosje met het ingenieuze systeem van gangetjes wordt de uitgeblazen koolzuur weer ingeademd.
Bianca snapt niet dat ze op het moment dat alles rustig was en ze het heel erg naar haar zin had, een hyperventilatie-aanval kreeg. Ze doet me denken aan een cliënt die een dergelijke aanval kreeg toen hij terugkeerde van de wintersport. Het komt vaker voor dat mensen het na periodes van grote spanning moeilijk krijgen. Juist vlak na de oorlog overlijden veel mensen. Na reorganisaties stijgt het ziekteverzuim. Zo zou ook na deze periode van recessie in betere economische tijden het ziekteverzuim weer kunnen stijgen.
Hoe kan dat? Dit heeft te maken met het stresshormoon adrenaline. In rust is de afscheiding van het stresshormoon laag, bij inspanning hoog. Als je je langere tijd moet inspannen, omdat er veel gevaar dreigt, blijft de stresshormoonspiegel hoog en ben je tijdelijk minder in contact met je lijf. Je voelt niet dat je over grenzen heengaat, je voelt de pijn niet. Het nadeel is dat je niet meer vanzelf ontspant. Op het moment dat de bedreiging minder groot is, gaat het mis en voel je je duizelig, voel je je hart kloppen, krijg je last van piekeren en slapeloosheid. Juist op het moment dat de boog niet even gespannen hoeft te zijn. Je hebt last van een ontregeld neurohormonaal systeem, een toestand die hoort bij chronische stress.
Bij veel mensen neemt het niet zulke dramatische vormen aan als bij Bianca. Wel zullen ze ervaren niet lekker in hun vel te zitten en een beetje teleurgesteld zijn, omdat ze niet zo van hun vakantie genieten als ze hadden verwacht. Het leidt tot een tikje geïrriteerd gevoel en wat negatieve gedachten over jezelf. Sommigen zijn verbaasd dat ze ondanks voldoende slaap zich toch nog moe voelen en weinig energiek. Misschien toch even naar de dokter, denken ze, misschien heb ik last van bloedarmoede, of is het m'n hart. Of een virus. Tien tegen een dat dat het niet is, maar dat het de gevolgen zijn van overbelasting, van een teveel aan niet-positieve stress. De meesten zullen langzamerhand wel ontspannen en zich aan het einde van de vakantie weer prettiger voelen. Vaak baal je dan wel, omdat je net als je je weer lekker voelt, aan het werk moet. Als je niets wijzigt in je leven, is dat de start voor een nieuwe opbouw van overbelasting. Zo beland je sluipend in een neerwaartse spiraal.
Dit kan je keren door je goede voornemens voor het nieuwe jaar te richten op hoe je je werk en privé, werk en gezondheid wat meer in balans krijgt. Ook Bianca dacht hierover na. Ze vroeg zich af waar ze nu echt zin in had. Sporten? Nee, daar voelde ze zich eigenlijk te moe voor. Haar keuze viel op een cursus beeldhouwen. Daar had ze nu echt zin in. Alleen jammer dat die pas over een maand begint!