In deze donkere dagen voor kerst hebben sommigen het extra zwaar. Op het werk moeten veel dingen aan het einde van het jaar klaar zijn, vanaf november is het vaak topdrukte. In december komen daar de verplichtingen van de feestdagen bij.
Wanda, een 42-jarige fulltime werkende manager mailt dat ze last heeft van werkstress. Ze krijgt haar taken niet af, omdat anderen hun afspraken niet nakomen. Ze wordt er moe van, verliest haar concentratie, is minder prestatiegericht en zoekt wanhopig naar een ontsnappingsmogelijkheid. Want als ze vrij is, slaat het piekeren toe en daar wordt ze helemaal wanhopig van. Ze probeert haar stress te verminderen door de welbekende to-do-lists te maken, positief te denken, te relativeren en te solliciteren. Toch is ze er niet tevreden over, want ze voelt dat ze de dingen maar laat gebeuren in plaats van adequaat te handelen of anderen te confronteren.
De werkstress zoals Wanda die beleeft, is herkenbaar. Het effect is dat de stresshormonen toenemen. Op zich levert dat al veel getob en gepieker op. In de winter komt daar het effect van de biologische klok nog eens bij.

Invloed van de biologische klok
Doctor Frederic Cook verkende het hoge Noorden en kwam met zijn expeditie vast te zitten in het ijs. Niet zozeer de fysieke omstandigheden waren zwaar, maar vooral de mentale druk. Zijn mannen en hij moesten 68 dagen van permanente duisternis doorstaan. Cook schreef in zijn dagboek: ‘De dagen korten snel en de nachten worden maar al te duidelijk steeds langer…De ontmoedigende zwarte deken die nu gevallen is over de stralende witheid van de afgelopen nachten, vervult onze aderen met een wanhoop die diep in onze ziel doordringt.’
edereen zonk weg in pessimisme en lusteloosheid. Uiteindelijk besloot hij een paar uur per dag een groot kampvuur te maken. Het licht van het kampvuur leek iedereen nog meer goed te doen dan de warmte (geciteerd in: David Servan Schreiber Uw brein als medicijn, Lifetime, 2004).
Het licht beïnvloedt en controleert belangrijke functies van het emotionele brein, zoals eetlust, zin in seks, de slaap- en menstruatiecyclus, lichaamstemperatuur, de stofwisseling van vetten, en vooral de stemming en de energie om tot handelen over te gaan. Heel concreet heb je meer slaap nodig, je wordt moeilijk wakker, je hebt voortdurend trek in brood, aardappels, pasta, chocola, bonbons, je hebt minder energie, je gedachten verlopen trager. Je hebt ook minder zin om te vrijen en hebt geen behoefte nieuwe dingen te ondernemen.
Dankzij de elektriciteit zijn we niet volledig onderworpen aan het effect van de korte dagen voor Kerst. Maar het kunstlicht, zo zegt Servan Schreiber in het eerder vermelde boek, is vijf tot twintigmaal zwakker dan het licht op een grijze dag. Je kunt dus de invloed van daglicht niet volledig vervangen door bureaulampen.
Volgens Servan Schreiber ervaart bijna een op de drie mensen bij het naderen van de herfst verandering in zijn energiesysteem en krijgt tien procent van de mensen boven de veertigste breedtegraad( Madrid in Europa, New York in Amerika) last van een depressie.

Dageraadwekker
Er is natuurlijk niet één oplossing voor deze aanslag op je fysieke wezen, die voor iedereen werkt, maar je zou een paar dingen kunnen proberen. Sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw is lichttherapie (bodyclock) als effectief middel tegen winterdepressie ontdekt. Servan Schreiber beveelt de dageraadwekker aan, een wekker die drie kwartier voordat je wakker wordt het ochtendkrieken simuleert en je daardoor op een hele zachte manier wekt. Deze dageraadsimulator kun je bestellen via internet. (Ook te koop bij de Bijenkorf)
De meeste mensen zullen geen depressie ontwikkelen en hebben dus dit soort apparaten niet nodig. Wel merken ze dat ze wat minder energie hebben, wat meer last krijgen van spanning en wat dikker worden. Dit kun je ondervangen door ook op grijze dagen tijdens je lunchpauze te wandelen, in de weekenden naar buiten te gaan en jezelf ertoe te zetten leuke dingen te ondernemen, ook al heb je er wat minder zin in dan in het voorjaar. En vergeet natuurlijk niet de sportschool!