Sommige mensen kiezen ervoor de kop van Jut te worden. Met de beste bedoelingen zorgen ze ervoor dat alle agressie op hen wordt gericht.
Neem Roel, 35, zakelijk leider in een theater. Roel stuurt samen met Paul, de artistieke leider, een ploegje enthousiaste mensen aan en beiden dragen ze eindverantwoordelijkheid voor een goed resultaat. Roel wil graag aardig gevonden worden en dat gaat wel eens ten koste van hemzelf. Als kind werd hij vroeger gepest en dat wil hij nooit meer mee maken. Hij bekwaamt zich erin ieder te vriend te houden, waardoor hij soms over zijn eigen grenzen heengaat. Drie jaar geleden is hij daardoor burnout geraakt.
Recentelijk is Roel slechter gaan slapen, omdat hij zich zorgen maakt over de verstoorde verhoudingen in het team. Hij is bang voor een clash tussen Paul en het team. Als er ruzie komt, halen ze de deadline van de productie nooit. Of ze halen het wel, maar worden uitgefloten door het publiek. Dan zal hij dag en nacht moeten werken om toch iets te maken van de productie, taken van Paul moeten overnemen.
Twee dagen geleden, als Paul even buiten staat te roken, beklagen sommige teamleden zich over Paul. Paul zet ze teveel onder druk, verwacht overwerk, geeft nooit eens complimentjes. Paul is te ambitieus, streeft alleen zijn eigen doelen na en geeft niets om de theatermensen of de organisatie. Hij gaat over lijken, zegt een teamlid.
'Als jullie problemen hebben, kom dan maar bij mij. Jullie hoeven niet meer met Paul te communiceren. Ik zal het wel met Paul bespreken', zegt Roel.
Hij denkt daarmee de problemen met het team elegant opgelost te hebben en trots vertelt hij 's avonds aan zijn vrouw hoe hij de onvrede in het team in de kiem heeft gesmoord. Zijn vrouw is er helemaal niet blij mee, suggereert hem de zaak even op te schrijven en bij zijn coach in te brengen.
Roel komt bij mij en vraagt wat ik vind van zijn oplossing. Hij heeft zelf een goed gevoel erbij, voelt zich een rots in de branding voor het team en voelt zich ook gestreeld door het vertrouwen dat het team in hem stelt. Van het gepeste jongetje in de klas is hij nu in feite een soort klassenvertegenwoordiger geworden. Iedereen ziet hem zitten. Ik kan me voorstellen dat het hem blij maakt en dat hij, als zijn vrouw er niet op had aangedrongen, de situatie nooit bij mij had ingebracht.
Hoe jammer ik het ook vond hem uit zijn goede gevoel te halen, toch moest ik hem erop wijzen dat hij zichzelf op termijn de das om doet. Doordat hij aanbiedt in plaats van het team te communiceren met Paul, wordt hij de redder van het team. Hij team zelf neemt een onmachtspositie in, ze kunnen niets, ze zijn het slachtoffer van Pauls ambitie en afhankelijk van Roels probleemoplossend vermogen. Paul zelf hoeft niets te veranderen, kan rustig de rol van achtervolger die ieder achter de broek zit, blijven vervullen, want Roel heeft over hem niets te zeggen.
Het team als slachtoffer gaat Roel na een tijdje achtervolgen met klachten: waarom zorgt hij er niet voor dat Paul zich anders gaat gedragen? Roel zal zich onmachtig gaan voelen, want hoe meer hij aandringt op verandering bij Paul, des te arroganter gaat Paul zich gedragen. Paul heeft geen enkele zin om zich de wet voor te laten schrijven door Roel. Het team gaat uiteindelijk de boosheid op Roel richten, want die had toch toegezegd Paul te zullen aanspreken? Het is te verwachten dat de spanningsklachten van Roel zullen toenemen en dat hij van redder zelf slachtoffer zal worden.
Hoe kan hij het tij keren? Door zich niet als redder van het team aan te bieden maar het team z'n eigen boontjes te laten doppen. Jullie hebben klachten over Paul? Dan moet je Paul zelf erop aanspreken. Natuurlijk kan hij zelf wel het goede voorbeeld geven en Paul aanspreken op zaken waar hij hem op moet aanspreken. Maar dan niet als redder van het team, maar als gelijke. Vanuit die positie zal hij ongetwijfeld af en toe het conflict moeten aangaan met Paul en grenzen trekken.
De consequentie is dat Paul hem niet altijd aardig zal vinden en het team ook niet. Maar het zal hem wel meer lukken sturing te geven en de regie te voeren. Dat geeft hem meer respect voor zichzelf en waarschijnlijk dwingt het ook meer respect af.
De Kop van Jut kan maar beter een kermisattractie blijven. Wie alle agressie naar zich toetrekt, wordt onvermijdelijk zelf het slachtoffer.Zoals de kermisattractie laat zien, de slagen komen hard aan.