Er zit meer in mij dan eruit komt'
' Het zit wel in me, maar het komt er niet uit.' Deze verzuchting hoor ik vaak van werkende vrouwen. Ze zijn niet tevreden met hun huidige baan, omdat ze het gevoel hebben over talenten te beschikken die niet tot hun recht komen. Ik ken het zelf maar al te goed, het gevoel dat ik veel beter zou kunnen schrijven, als ik maar ... Ja, wat eigenlijk? Als ik maar in andere omstandigheden zou zitten, mijn verbeelding beter kon gebruiken, minder afgeleid werd. Nou ja, ik weet het niet precies. Zoals ook die andere vrouwen niet precies weten wat er aan schort om zich werkelijk te kunnen ontplooien. Laatst volgde ik een training loopbaanopstellingen. De training is verwant aan de meer bekende familie-opstellingen die de Duitse therapeut Bert Hellinger met succes introduceerde in Nederland. Hellingers aanpak is dat je met andere groepsleden je familie naspeelt. Bij de loopbaanopstellingen brengt een deelnemer een carrièreprobleem in. De begeleider probeert tot een concrete vraag te komen. Bijvoorbeeld: hoe zet ik me ertoe dat ik nu eindelijk eens een volgende stap maak in mijn carrière? Als de vraag helder is, benoemt de deelnemer de elementen die een belangrijke rol spelen in het probleem. Dat kan om mensen gaan - de directeur, een lastige collega, een concurrent. Of om abstracties als tekort aan geld, het niet uit de verf komen van je creativiteit of een slechte werksfeer. De deelnemer kiest anderen die haar problemen gaan verbeelden. Zo representeert de een de lastige collega, de ander de directeur, en weer een ander de onbereikbare bron van creativiteit. Ook voor zichzelf kiest zij iemand uit die haar gaat spelen. En dan ga je kijken naar de de dynamiek die zich tussen deze figuren afspeelt. Je kunt daar mystiek over doen, omdat de personen die de onderdelen van iemands probleem naspelen dat vaak levensecht en uiterst herkenbaar doen. Maar uiteindelijk blijken er bekende psychologische wetmatigheden naar voren te komen. Door daar als toeschouwer naar te kijken, kan de impact in sommige gevallen groter zijn dan als hetzelfde je door een vriendin of therapeut wordt aangereikt. In de opstellingen waar ik aan meedeed, kwam bij verschillende deelnemers het probleem van de verborgen creativiteit aan de orde. Opvallend was dat in eerste instantie steeds werd geprobeerd de creativiteit voor je te laten werken. Letterlijk werd de persoon die de creativiteit verbeeldde, vóór degene met het carrièreprobleem geplaatst. Maar uiteindelijk waren de deelnemers het meest tevreden als de verborgen creativiteit, of het ware ik, zich achter de persoon opstelde. De les is dat je niet steeds op zoek moet gaan naar je verborgen bron. Ga ervan uit dat die aanwezig is en doe daar wat mee. Je moet zelf aan de slag, gesteund door de wetenschap dat je meer kunt dan je denkt.
Carien Karsten is psychotherapeute en juriste Deze column verscheen in het aprilnummer van Opzij. In het meinummer staat een ingezonden brief naar aanleiding van deze column over Bert Hellinger. De opvattingen van Hellinger zijn controversieel. Dat is mij bekend. De loopbaanopstellingen zijn een afgeleide van zijn methodiek familie-opstellingen. Overigens, veel deelnemers aan familie-opstellingen zijn positief over hun ervaringen.
|