| Een rotzak als baas Leidinggevenden moeten het - volgens de theorie - meer van hun overtuigingskracht, vaardigheden in coaching en empatisch vermogen hebben dan van hun autoriteit. Volgens de laatste managementhype heeft de werknemer eigen doelen en als het goed gaat stemmen deze overeen met de organisatie. Dat heet Integraal Performance Management (IPM). Heb je je doelen gehaald, dan krijg je bijvoorbeeld op je salaris 3% bonus. Allemaal heel goed nieuws. Op de werkvloer wordt het steeds leuker, zou je denken. Is het zo dat autoritaire bazen tot het verleden behoren? Wat zeggen praktijk en onderzoek hierover? Nienke, 36, werkt als consultant bij een multinational. Ze zegt over haar leidinggevende: 'We verschilden ergens van mening over en ik wilde met hem praten. Ik loop bij hem binnen. Hij werkt door achter de pc en zegt dat hij met mij niet wenst te communiceren.' Andere voorbeelden zijn dat hij wel aan haar vraagt te rapporteren, maar zelf informatie achterhoudt. Op een personeelsfeest, toen hij helemaal dronken was, zei hij: 'Ook al heb je een mooi gezicht en een goed verstand, ik ben de baas.' Haar leidinggevende verdient bijna drie keer zoveel als de minister-president, maar naar z'n mening toch niet genoeg. Hij vindt het zo weinig dat hij klaagt:'Kom ik hiervoor mijn bed uit?' Bij voorkeur spreekt hij haar aan bij haar achternaam en roept dat ze niet zo moet lopen te kutten als ze bezwaar heeft tegen dingen die hij voorstelt. Nienke meldde zich ziek omdat ze niet meer bestand was tegen het gedrag van haar baas. Ze sliep er niet meer door en raakte de greep op zichzelf kwijt. Ze is nu bijna een half jaar ziek en heeft geen contact meer gehad met haar leidinggevende. Carla, 28, kwam een jaar geleden in dienst van een klein bureau. De twee compagnons waren blij met vers bloed en stelden een partnerschap in het vooruitzicht. Na een half jaar is ze vertrokken, stukgelopen op de weerstand van haar compagnons. Volgens Carla legden ze op alle slakken zout en kon ze in hun ogen niets goeds doen. Alles moest gebeuren op hun manier, als ze een offerte op een iets andere manier wilde uitbrengen, dan mocht dat niet. Ze werd buitengesloten van hun overleg, kreeg ook nonverbaal de boodschap: jij hoort hier niet. De compagnons waren vastgeroest in hun gewoontes, beseften dat, wilden daarom verandering. Maar ieder voorstel van haar ervaarden ze als krenkend, bedreigend. Ze wezen het daarom af. Laura kreeg de boodschap dat wat ze ook deed, het niet goed genoeg was. Ze voelde zich uiteindelijk zelf afgewezen en vertrok. Sociaal dominant, zeer conservatief en autoritair. Dat zijn karaktereigenschappen van dit soort leidinggevenden, volgens de Canadese psycholoog B. Altemeyer, die hier onderzoek naar deed. Dit soort bazen zijn rotzakken volgens hem. Hun eigenbelang staat altijd voorop en ze geven niks om de wensen en behoeften van anderen. Altemeyer zegt dat deze mensen er alles aan doen om macht te verkrijgen om hun eigen doelstellingen op een nietsontziende manier te bereiken. Ze houden van gezag - vooral als ze het zelf kunnen uitoefenen. En ze hebben heel veel vooroordelen over anderen (vooral minderheden). Gelukkig zijn dit soort mensen niet
in de meerderheid: ruim vijf procent van de bevolking bezit deze
nare karaktertrekken. Maar het vervelende is dat ze vaak op machtige
posities terechtkomen. |