Naar wie verwijs je bij burnout

Laatst sprak ik een bedrijfsarts, die bewust nooit de diagnose 'burnout' stelt. Zij schrijft alleen op: mevrouw A slaapt slecht, piekert veel, is vergeetachtig, en stelt in haar werk hoge eisen aan zichzelf. Haar motivatie is dat als je die diagnose stelt, mensen meteen gaan denken dat het een jaar of langer gaat duren. Iedereen in de omgeving gaat zeggen: rust houden, terwijl mensen daar vaak niet bij gebaat zijn.
Hoe goed bedoeld ook, deze aanpak van de bedrijfsarts zal vaak averechts werken. Mensen gaan zoeken op internet, gaan lijstjes invullen en komen zelf op de diagnose burnout. Ze voelen zich niet erkend en gesteund door de bedrijfsarts en gaan shoppen bij de (alternatieve) hulpverlening. De bedrijfsarts is de regie kwijt.
Beter is het de werknemer te informeren over goede behandelmethoden voor burnout en, in overleg met de werkgever of leidinggevende, de werknemer goed door te verwijzen. Zo wordt burnout geen dumpdiagnose waardoor iemand een jaar of langer verzuimt. Overigens, de Wet Verbetering Poortwachter gaat dat ook tegen, doordat er vóór de zesde week van arbeidsongeschiktheid een probleemanalyse en een advies voor werkhervatting moet liggen.
Hoe zie je nu als bedrijfsarts of een zieke medewerker begeleiding nodig heeft voor werkhervatting? En naar welk reïntegratiebedrijf verwijs je dan?
Begeleiding lijkt noodzakelijk wanneer er sprake is van chronische stress die zich uit in piekeren, disfunctionele gedachten en slecht slapen. Als medewerkers zich langer dan drie maanden uitgeput voelen, dan is doorverwijzen noodzakelijk. In zo'n geval is de neurohormonale balans verstoord is en herstelt men meestal niet meer vanzelf.
Maar naar wie verwijs je dan door? Het aanbod is divers: bedrijfsmaatschappelijk werk, eerstelijnspsychologen, vrijgevestigde psychotherapeuten, de GGZ, reïntegratiebedrijven, een loopbaanadviesbureau.
De eerste vraag is wie betaalt er voor de behandeling. Als de werknemer het zelf moet betalen, kan hij of zij het beste via de huisarts naar een eerstelijnspsycholoog of vrijgevestigd psychotherapeut worden doorverwezen. Adviseer de werknemer te informeren naar de ervaring van de hulpverlener met arbeidsgerelateerde problemen.
Betaalt de werkgever, dan kan de bedrijfsarts kiezen uit een aantal reïntegratiebedrijven, zoals bijvoorbeeld Argonaut, B&A/Prometheus, KLIQ, of Winnock. De bedrijfsarts kan ook de medewerker vragen een keuze te maken na een paar oriënterende gesprekken gevoerd te hebben. De motivatie van de medewerker is van cruciaal belang voor het slagen van de werkhervatting.
Vraag ook eens naar de cijfers van succes bij werkhervatting van de reïntegratiebedrijven. Onlangs hoorde ik van een collega die er onderzoek naar had gedaan dat de cijfers meestal rond de 30% liggen en dat de terugval na een periode aan het werk te zijn geweest hoog is.
Als oprichtster van het bedrijf B&A/Prometheus, waarbij de werkhervattingsscore volgens recent onderzoek 92% is vond ik dat cijfer onthutsend laag. Ons bedrijf is niet de enige die zo goed scoort. Winnock lijkt een goede tweede, met, volgens eigen zeggen, 86%. Ik ben benieuwd naar de score van andere bedrijven en zal ze graag op mijn website zetten (www.carienkarsten.nl).
(Is verschenen in Rendemens, april 2003)

Carien Karsten is psychologe en juriste