Verander je voornemens voor 2009

Wacht even voordat je weer goede voornemens gaat maken. Niets is zo demotiverend als goede voornemens waar niets van terecht komt. En dat er niets van terecht komt, dat weten we zo langzamerhand wel. Uit onderzoek van John Narcross blijkt dat maar twintig procent van de mensen zich aan zijn voornemens houdt.

Om er toch nog wat van te maken wordt wel geadviseerd om goede voornemens concreet, meetbaar en actief te maken. Gezonder gaan leven is bijvoorbeeld een te ruim doel. Je kunt dat specificeren door te zeggen: drie keer per week naar fitness, geen tussendoortjes en niet meer dan een glas wijn per dag. Maar in de praktijk blijken ook deze Specifiek Meetbaar Aantrekkelijk Realistisch Tijdgebonden (SMART) opgestelde doelen vaak te mislukken. Als je bijvoorbeeld een keer de mist bent ingegaan, niet naar fitness bent geweest of veel te veel hebt gedronken, denk je: ‘laat maar, het maakt nu toch niets meer uit' en laat je je helemaal gaan.

De grote dwarsligger bij goede voornemens is het onbewuste brein. Je neemt je bijvoorbeeld voor om te gaan afvallen. Het onbewuste komt dat al snel in opstand. De lekkere trek en de behoefte aan vet eten is onweerstaanbaar. Eén stukje chocola, zeg je heel verstandig tegen jezelf. En ondertussen eet je de hele reep op. Dit overkomt bijna iedereen. Maar 8% van de mensen die lijnen lukt het om blijvend af te vallen.

Onbewust is niet hetzelfde als niet meetbaar, want vanuit fysiologisch onderzoek, zoals EEG, huidweerstand, biofeedback en spiertesten wordt de fysiologische reactie op je bewuste en verstandige voornemen zichtbaar. Roy Martina, arts, vergelijkt het onbewuste met de software die in de hardware (je brein) is geprogrammeerd. Een deel van de software bestaat uit geheugen en een ander deel is ontstaan door gewoonten. Hierdoor verlopen bepaalde zaken, zoals trek in iets lekkers automatisch, zonder dat we er bewust veel aan kunnen doen.

Wil je goede voornemens bedenken waar wat van terecht komt, dan zul je het onbewuste erbij moeten betrekken. Dat doe je door te achterhalen welke verlangens er schuil gaan achter de goede voornemens zoals je ze meestal maakt. En vervolgens onderzoek je hoe je op een andere manier aan die verlangens tegemoet kunt komen.

Wil jij bijvoorbeeld afvallen, dan is het achterliggende verlangen waarschijnlijk dat mensen je leuk en aardig vinden. Kun je dat op een andere manier bereiken dan door afvallen? Natuurlijk kan dat. Je kunt leuke kleren gaan kopen, je meer inleven in andere mensen, en eventueel vrijwilligerswerk gaan doen. Een andere mogelijkheid is dat je de oorzaak van het teveel eten aanpakt, bijvoorbeeld de frustratie die je voelt op je werk of in je relatie. Ook dan doe je iets wat aansluit bij je onbewuste en vermindert de aandrang tot eten vanuit frustratie vanzelf.

Als je toch aan je voornemen om af te vallen vasthoudt, doe het dan door invloed uit te oefenen op het onbewuste via verbeelding, hypnose of een vorm van energiepsychologie. Je werkt dan aan een blijvende identiteitsverandering die in een zin samengevat luidt: ik ben een blije niet - teveel eter voor de rest van mijn leven onder alle omstandigheden.