Workaholisme
Workaholisme, of werkverslaving, is een compulsieve aandrang om zonder ophouden door te werken. Dit kan voortkomen uit een sterke innerlijke 'drive' of uit externe omstandigheden, zoals financiële moeilijkheden, de organisatiecultuur binnen een bedrijf, de wens om carrière te maken of een slecht huwelijk. Aldus onderzoeker Toon Taris en anderen in een recent verschenen artikel. De workaholics lopen het risico op te branden, want ze werken harder dan nodig is en hebben nauwelijks een sociaal leven. Op vakantie voelen ze zich doodongelukkig, want het liefst zijn ze aan het werk. Workaholics ervaren meer stress op het werk dan anderen en komen ook thuis door hun werkverslaving in de problemen. Overigens scheiden ze niet vaker dan anderen. Volgens Taris e.a. levert de werkverslaving niets positiefs op.
In Nederland is de werkverslaafde onderzocht met behulp van een vertaalde Engelse vragenlijst, de WART (Work Addiction Risk Test). Vijf neigingen worden getest: compulsieve neigingen, controle, gebrekkige communicatie en negatief zelfbeeld. Het blijkt dat compulsieve neigingen de werkverslaving voldoende voorspellen, dus kan de vragenlijst beperkt blijven tot een gebied.
Je hebt last van compulsieve werkneigingen als je op onderstaande vragen positief antwoordt:
Ik heb haast en werk tegen deadlines aan
Ik ben druk en heb veel ijzers in het vuur
Ik ben met meerdere dingen tegelijk bezig, schrijf, eet en telefoneer tegelijkertijd
Ik snijd mezelf in de vingers door teveel hooi op de vork te nemen
Ik voel me schuldig als ik niet aan het werk ben
Ik werk door als m'n collega's al naar huis zijn
Op mijn werk zet ik me onder druk door mezelf deadline's op te leggen
Ik vind het moeilijk om me te ontspannen als ik niet aan het werk ben
Ik besteed meer tijd aan mijn werk dan aan mijn vrienden, hobby's of andere vrijetijdsactiviteiten.
Werkverslaving is dwanghandeling
Lui is anders. Wat moeten mensen die hoog scoren op deze vragenlijst? Moet je ze behandelen als verslaafden? Dat lijkt me een probleem. Verslaafden raden we meestal aan zich te onthouden van de verslavende substantie. Bij werkverslaafden lijkt me geheelonthouding een onmogelijke zaak.
Inspiratie voor de behandeling van werkverslaafden kun je zoeken bij interventies voor dwanghandelingen. Een dwanghandeling is een angst-stoornis. Welke angst bestrijdt de werkverslaafde? Soms is het de angst om niet meer mee te tellen. De een telt mee als hij een bepaalde lease-auto heeft, de ander een bepaald aantal publicaties, weer een ander heeft alles over voor het behalen of behouden van een bepaalde functie.
Wat is er voor nodig om van de werkverslaving af te komen? Drie stappen.
Inzicht
Waarom werk ik zo hard? Wat levert het werken me op? Is het nodig dat ik zo hard werk? Hoe zou m'n leven eruit zien als ik minder hard werk? Wat wil ik per se continueren van wat ik nu doe? Wat kan ik anders gaan doen? Wat is de eerste stap die je kunt zetten?
Kies
Als werkverslaafde heb je vaak oogkleppen op, je negeert alle storende dingen om je heen. Draai het nu eens om. Wat is er leuk aan de dingen die je dreigen van het werk af te houden? Voor welke plezierige dingen sluit je je af? Wat vond je vroeger leuk? Vuistregel is dat het leuk is meer tijd te besteden aan vrienden, gezin en familie. Dat sportieve activiteiten een goed gevoel geven. Maak een keuze en bedwing je schuld- en angstgevoel. Vaak is daarvoor het oefenen met de methode Rationele Emotieve Training (RET) voor nodig. Volg daarin een cursus, koop een zelfhulpboek of raadpleeg een therapeut.
Bekrachtig
Dwang is een moeilijk te bestrijden verschijnsel. Het woord zegt het al. Zorg er dus voor dat je je zelf beloont als je de doelen haalt die je je hebt voorgenomen. Beloon jezelf met een bos bloemen als het je lukt wekelijks een dag niet te werken. Ga iets leuks doen in de vrijgekomen tijd en besteed het niet aan allerlei dingen die nog moeten zoals opruimen en schoonmaken. Want voordat je het weet ben je dan weer hard aan het werk, omdat die activiteit veel belonender is dan al het andere.
T.W. Taris, W.B. Schaufeli & L.C. Verhoeven, Workaholism in the Netherlands : measurement and implicati ons for job strain and work-nonwork conflict. Applied Psychology: An International Review, 2005, Vol. 54, p. 37-60. |