Drank is het probleem niet, craving wel

Net als 100.000 anderen deed ik aan dry january. Een maand zonder alcohol, dat lukt me wel. Ik deed het twee keer eerder. Wat me tot nu toe niet was gelukt, is om van dat verlangen naar het dagelijks glaasje wijn af te komen. Dat was na een maand nog net zo heftig als aan het begin. Dus besloot ik om dit keer een andere therapeutische aanpak te kiezen om een maand niet te drinken. 

De eerste keer dat ik een maand niet dronk, hield ik een dagboek bij. Een vaak aangeraden methode. Dan maak je voor jezelf duidelijk hoeveel beter het met je gaat en dat zou helpen om het vol te houden. Maar mijn huid zag er niet opvallend beter uit na een maand, en dat mijn geheugen erop vooruitgegaan zou zijn, merkte ik ook niet. En ’s ochtends om zeven uur fris naast mijn bed? Nou nee. Het is dat m’n wilskracht in orde is, maar anders had ik het niet gered.

Schade

De tweede keer pakte ik het anders aan. Dit keer niet focussen op de mogelijke winst, maar me bewust worden van de schadelijke kant van mijn gedrag. Dat deed ik door mezelf te dwingen het boek Op je gezondheid?te lezen van René Kahn, hoogleraar psychiatrie aan de Universiteit van Utrecht. Over het effect van alcohol is hij duidelijk: “De schadelijke invloed op de algemene gezondheid komt voor het grootste deel op conto van mensen die regelmatig, maar niet veel drinken zoals een of twee glazen per dag.” Dat slaat dus op mij.

Eén op de 10 tot 15 gevallen van borstkanker is toe te schrijven aan het gebruik van alcohol, schrijft Kahn. Ook met dat ene glaasje per dag dat ik drink, vergroot ik de kans op zoiets als slokdarmkanker of alvleesklierkanker. Niet leuk om te weten, maar het neemt het verlangen niet weg. 

Waarom het verlangen blijft, legt Kahn ook uit. Dat komt door de nucleus accumbens, een deel van onze hersenen, niet groter dan een pinda, dat op beloningen uit is. En als er iets belonend is, dan is het wel het effect van alcohol: sterker dan eten, seks, geld en aanzien. 

De verwachting van een heel sterke beloning verklaart het niet aflatend verlangen, de craving.  Craving is iets anders dan trek of honger hebben. Als je honger hebt, dan eet je wat en heb je een verzadigd gevoel – klaar. Bij craving is het anders, je blijft maar verlangen naar die beloning. Hoe sterker die craving is, hoe meer je van verslaving kunt spreken. En of het gaat om gamen, gokken of shoppen, dat maakt niet uit.

Goed, ook al drink ik niet meer dan een glas per dag, en dat nog niet eens elke dag van de week, vanwege die craving die ik voel ben ik dus verslaafd. Dus om deze dry januarynu eens goed door te komen, moest ik niet alleen het drinken aanpakken, maar mijn verslaving. En daar heb ik toevallig verstand van, omdat ik regelmatig koopverslaafden behandel en vroeger drugsverslaafden. 

Bij de shopverslaafden bestrijd ik de herinnering aan de belonende koopjesdeal met een concreet competitief beloningsbeeld. Voor de een is dat afspreken met een goede vriendin in plaats van te gaan shoppen. Een man die verslaafd was aan het kopen van allerhande elektronica kwam van die verslaving af door anderen te gaan helpen met elektronica. Een derde kwam van het chronisch shoppen af door personal shopper te worden. 

Het competitieve beeld roept een nieuwe verwachting van beloning op en daar reageert het pindadeeltje in de hersenen op. Daar komt bij dat het nieuwe gedrag ook zorgt voor nieuwe belonende herinneringen. 

Zo moest ik mijn eigen drinkgedrag dus ook maar aanpakken. En dat deed ik op de eerste januari. Allereerst stond ik stil bij de gebeurtenis die de meeste craving opriep. Voor mij was dat donderdagavond na een intensieve en lange werkdag. Dan heb ik wel zo’n ontspannend glaasje verdiend vind ik. Niet alleen omdat ik zo hard heb gewerkt, maar ook omdat ik anders niet goed kon slapen, omdat de adrenaline maar door m’n lijf bleef gieren.  

Minimagnum

Denkend aan beloningen kwam ik op het beeld van het ijsje dat wij als kinderen kregen als mijn vader in augustus jarig was. Het zal niet het enigste ijsje van het jaar zijn geweest, maar zo staat het wel in mijn geheugen gegrift. De ijsjes waren een vast ritueel van die dag. De laatste jaren van zijn leven werd die feestdag afgesloten met een doos minimagnums. 

Nu wist ik wat mij te doen stond. De ene beloningsherinnering van het glaasje wijn verving ik in mijn verbeelding door de verwachting van het belonende effect van de minimagnum. Gedetailleerd verbeeldde ik me het pakken uit de vriezer van het ijsje, het openscheuren van de verpakking, het proeven van de witte chocola van buiten en het romige ijs vanbinnen. Iedere avond installeerde ik een nieuwe herinnering door geheel en al therapeutisch met toewijding te genieten van een minimagnum. 

Dit werkt zo goed dat ik nu na 30 dagen geen last meer heb van de hunkering naar het glaasje wijn. Natuurlijk is daar een andere craving voor in de plaats gekomen, maar hoe erg is dat?  

Vorig bericht
Zo vind je een nieuw evenwicht na burn-out
Volgend bericht
Zo werk je met VSDT

Gerelateerde berichten

No results found

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Fill out this field
Fill out this field
Geef een geldig e-mailadres op.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Menu