Waar gaat het fout bij burn-out?

Florien Vaessen, ex-marketingmanager bij ABN-Amro, schreef het boek Op de bank over haar ervaring met burn-out. In een interview in Het Parool zegt ze dat ze niet veel had aan zelfhulpboeken als ‘hopseflops, in veertig dagen uit je burn-out’ – een grappige verbastering van mijn boek ‘Uit je burn-out; een dertig dagen programma‘ – omdat dat soort boeken niet laten zien wat er echt aan de hand is. Die zelfhulpboeken zijn volgens Vaessen alleen maar bedoeld om je zo snel mogelijk op de been te helpen.

Ook de Deense hoogleraar psychologie Svend Brinkman moet weinig van zelfhulpboeken hebben, ze maken je maar narcistisch, schrijft hij in zijn bestseller Standvastig: Onder alle omstandigheden jezelf blijven.

En dan heb je nog het boek De Weg, waarin de populaire Harvard docent in de Chinese filosofie Michael Puett zich keert tegen de zelfhulpboekentrend van authentiek moeten zijn en vooral goed voor jezelf zorgen.

Al deze kritiek op zelfhulpboeken, zou je kunnen samenvatten in drie punten:

  1. Zelfhulpboeken zijn teveel gericht op aanpassing, en geven geen zicht op schadelijke structuren waar we in leven
  2. Ze zijn te ik-gericht en hebben te weinig oog voor de omgang met anderen
  3. Ze leggen teveel nadruk op authenticiteit en veronachtzamen het belang van vaste gewoonten en rituelen

Als fanatiek zelfhulpboekschrijfster denk ik bij al die kritiek: mooi, hoe kan ik daar mijn voordeel mee doen?

Laat ik Vaessens uitlatingen over burn-out als uitgangspunt nemen om te zien in hoeverre zelfhulpboeken je het bos in sturen of je er juist uit helpen.

Vaessen zegt dat haar burn-out het gevolg was van drie samenhangende factoren: de lat steeds hoger leggen, gebrek aan directe invloed op het resultaat, plus een ongezonde, onveilige werkomgeving.

Ongezonde werkomgeving

Vaessen suggereert dat zelfhulpboeken je ogen niet openen voor dat laatste: de ongezonde werkomgeving. Daardoor zou blijven zitten tot het te laat is en niet toekomen aan de vraag: is dit nog wel de juiste plek voor je? Even buiten beschouwing gelaten dat die vraag juist wel vaak wordt gesteld, is het waar dat zelfhulpboeken niet onmiddellijk maatschappijkritisch zijn. Ze gaan niet over de vraag of de wereld waarin je leeft deugt of niet. Ze gaan over de vraag hoe je je het beste redt in je leven en wat voor jou belangrijk is.

Geen invloed

Het tweede punt dat er mede voor zorgde dat Vaessen burn-out raakte is het gebrek aan directe invloed op het resultaat van het werk. Met andere woorden: je gaat eraan onderdoor omdat dingen misgaan waar je zelf weinig aan kunt doen. Daar word je niet blij van. Zeker niet als je wel aangesproken wordt op de fout. Kan een zelfhulpboek van een niet-ervaringsdeskundige je daarbij helpen? – Natuurlijk. Zelfhulpboeken zijn minder navelstaarderiger dan wordt verondersteld. De teneur is doorgaans: loop niet te nukken over dingen waar je geen invloed op hebt. Richt je pijlen op dingen die je wel kunt beïnvloeden. Is dat te ik-gericht? Wel in de zin dat het gaat over eigen verantwoordelijkheid, niet als het gaat om zelfgenoegzaamheid.

De lat steeds hoger

Tot slot het eerste punt dat Vaessen noemt als oorzaak van haar burn-out: de lat steeds hoger leggen. Had een zelfhulpboek haar daarvoor kunnen behoeden? Denk het wel. Maar dan moet je zo’n boek wel lezen vóórdat je burn-out raakt en je nog in staat bent om een zelfanalyse te maken die je leert inzien dat je vooral van streek raakt door de manier waarop je tegen de dingen aankijkt, en niet door de dingen zelf. Als je je gevoel wilt veranderen moet je je eigen kijk op de wereld veranderen. Ook weer ik-gericht zo’n oplossing? Zeker, maar wel op een manier die juist van je vraagt om je eigen vooringenomen houding te herzien.

Ik denk dat ik nog maar een tijdje doorga met het schrijven van zelfhulpboeken.

 

 

Vorig bericht
Jaloezie op de werkplek
Volgend bericht
Er moeten koppen rollen … toch?

Gerelateerde berichten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Fill out this field
Fill out this field
Geef een geldig e-mailadres op.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Menu