Scènes uit een huwelijk

Twee verantwoordelijke banen, een druk gezin, een vriendenkring én hobby's; moderne dertigers ploeteren door hun volle agenda. Hoe overleeft de liefde deze tropenjaren? En waar liggen de valkuilen? Een kijkje achter de schermen bij zomaar een jong gezin in Nederland. Nini de Jong, 35 jaar, getrouwd met Lars en moeder van Ruben en Maya, vertelt.

Leidschendam, 20.30 uur. Met rode wangen van het trainen komt Nini de Jong van de zolder. Daar staan een aantal fitness-apparaten en een zelfgebouwde mini-klimmuur. Thuis trainen scheelt tijd en moeite. Nini was jarenlang een fanatiek klimmer, maar sinds de geboorte van Ruben (3 jaar) en Maya (1 jaar) is dat voorbij. ,,Ik voel me nauwelijks nog een klimmer. Het was een tijd lang het allerbelangrijkste, maar dat heb ik wel gehad. Ik voldoe allang niet meer aan dat niveau. Daarbij heb ik het zo vaak gedaan. Ik ben erop uitgekeken."
Het is bijna onmogelijk dat Nini twee kinderen heeft gebaard. Ze ziet er jong, slank en kwiek uit. Bij een glaasje wijn vertelt ze enthousiast over haar baan als wetgevingsjurist bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. ,,Werk is erg belangrijk voor mij. Het geeft me intellectuele uitdaging. Ik dacht dat neemt af met zwangerschap en bevallingen, maar dat is niet zo. Halverwege mijn tweede vrije dag krijg ik de kriebels. Fulltime thuis zijn, zou nooit voldoende zijn. Ik wil niet alleen voor mijn kinderen leven. Dat klinkt negatief. Maar je wereldje wordt zo klein. Er komt een groot deel van jezelf niet tot uiting.''
Nini ontmoette haar man Lars al in haar studententijd maar ze had geen haast. ,,Na mijn studie vertrok ik naar het Westen. Hij bleef in Groningen. Ik leefde puur voor het reizen. Ik werkte van reis tot reis. Daar kan ik nu nog op teren." Aan de muur getuigen foto's van verre reizen. Pas toen ze dertig was, begon het te broeien. ,,Een puur biologische drang. Ik wilde een kind en dat moest meteen gebeuren." Op de vloer getuigt de houten treinbaan van haar nieuwe bestaan. Maar de verre landen blijven lonken. ,,Zodra ze een rugzak kunnen dragen, nemen we ze mee. Nu moet je ze niet de hitte inslepen." Voorlopig is Europa de bestemming.
Het avontuurlijke leven is veranderd in het vaste gezinsritme. Geruzie over douche- en toiletbeurt is niet nodig; dat doet de schoonmaker. Verder is alles redelijk eerlijk verdeeld, vindt Nini. Hij doet boodschappen en kookt wat vaker en zij wast en stofzuigt vaker. Nini: ,,Nou ja dingen als het bed verschonen, daar denkt hij niet zo snel aan." Het zorgen voor kinderen is haar reuze mee gevallen. ,,Dat had ik veel zwaarder ingeschat. Vroeger plofte ik op de bank uit mijn werk en dacht: stel dat je nu nog voor kinderen moet zorgen. Maar het gééft energie."
Nini regelt alles. ,,Ik bel voor een plaatsje op de crèche, schrijf Ruben in voor naschoolse opvang, regel oppas. Het is opvallend hoe ouderwets dat in Nederland is geregeld. Ze gaan er vanuit dat moeder thuis zit. Als Ruben straks naar school gaat dan zitten we met een probleem. Je kan hem pas om 8.45 uur wegbrengen. Dat lukt dus niet. Ik ben al aan het polsen bij buren. Lars denkt wel mee, maar als ik het aan hem overlaat, ben ik bang dat er niks van komt. Daar word ik zenuwachtig van want ik heb er nou eenmaal het meeste baat bij."
De optie hem te dwingen ook zijn verantwoordelijkheid te nemen, wuift ze weg. Ze is bang dat het dan misloopt. ,,Hij denkt: alles komt goed. Dat is zijn aard en ik wil controle. Ik roep wel eens: zeg jíj nu wat je vindt. Doe jij dát nu maar. Maar dan neem je eigenlijk toch de beslissing." Neen, ze kiest liever het zekere voor het onzekere en doet het zelf. Ondanks die ergernis vindt Nini zijn oer-optimisme ook geruststellend. Zelf is ze overtuigd realist.
Een hardnekkige struikelblok is zijn werk. Lars is specialist in opleiding. De afgelopen periode draaide hij dubbele diensten. Er zaten weken van tachtig uur tussen. ,,Dat wist ik van tevoren, maar dat neemt niet weg dat het zeer belastend is. Vooral als ik ook het weekend alleen ben. Ik voel me dan ontzettend gebonden. Je kan geen kant op. Een boodschap doen, is al een hele onderneming met twee kinderen. Soms word ik gillend gek. Maar als de kinderen wat groter zijn, kan ik er best een uurtje tussenuit. Lekker naar de duinen." Hoewel Lars over drie jaar klaar is en dan minder wil gaan werken, vreest Nini: ,,Het zal niet structureel veranderen."
Zijn ze nog wel geliefden nu ze vader en moeder zijn? ,,Dat komt even op de achtergrond. Je bent druk bezig alles draaiende te houden. Wij hebben een solide basis. We hoeven niet veel energie in onze relatie te steken. Dat is ook gevaarlijk. Van ons voornemen regelmatig samen uit te gaan, komt te weinig terecht. Dat komt wel weer. Het is ook romantisch om met zijn vieren langs het strand te wandelen." En vrijen? ,,Je bent gewoon moe. Niet dat het niet meer bestaat, maar er zijn zoveel andere dingen die tijd en energie opslokken. Als de kinderen wat zelfstandiger zijn, krijgen we weer meer tijd voor elkaar."
Nini heeft geleerd niet te veel te willen. ,,Na een lange dag werken met vermoeide kinderen om je heen, maak je snel een kant-en-klaar-maaltijd. Je moet niet ook nog de perfecte maaltijd op tafel willen zetten. Ik doe wat haalbaar is. Ook op mijn werk moet ik vaker dingen overdragen. Ik heb besloten dat niet te voelen als tekortschieten. Dat lukt ook nog." Toch zou ze graag vier dagen gaan werken. Voorlopig lukt dat niet. Omdat ze nu minder werkt, vindt Nini wel dat Lars bij een crisis, zoals een ziek kind, eerst zijn werk af moet bellen. ,,Maar ja, het is een oneerlijke discussie als er patiënten mee spelen."

Kader
Carien Karsten, psycholoog en jurist, schreef verschillende boeken over omgaan met stress. Ook begeleidt zij mensen die daardoor vast zijn gelopen. Zij geeft de valkuilen aan:
Uitstel van geneugtes.
,,Neem je voor twee keer per maand samen naar de bioscoop te gaan en doe het ook. Als je moe bent denk je: laat maar. Dat geeft even lucht. Maar dat is kortetermijn-denken. Want als je het nu niet doet, doe je het nooit meer. Houd je hobby's in stand. Als je het heerlijk vond om uitgebreid te koken, neem dan geen genoegen met kant-en-klaar-maaltijden. Je berooft jezelf van plezier. Dat geldt zeker ook voor vrijen. Door de drukte neemt de seksuele drift vaak af. Mensen denken: dat komt wel weer als de kinderen groter zijn. Maar ik behandel mensen die al tien jaar niet hebben gevreeën. Dat moet je niet laten gebeuren. Gun je partner weekjes weg. Doe dat over en weer: als hij een week gaat skiën, mag zij een week wandelen."

Emotionele valkuilen.
,,Spreek je ergernissen uit anders ga je over grenzen en raak je van elkaar verwijderd. Wacht niet te lang en kies een goed moment. Vrouwen hebben de neiging precies als het lekker gaat te willen bespreken wat er eerder mis ging. Mannen hebben de neiging om op de persoon te spelen: je bent precies je moeder. Mannen moeten leren hun gevoelens te benoemen en vrouwen leren hun emoties te vertalen in rationele acties. Een bijkomend probleem bij vrouwen is schuldgevoel. Je bent geen bitch als je wilt onderhandelen over taken. Je bent geen slechte moeder als je oppas zoekt om te gaan skaten. Geef het niet op na een aantal teleurstellende ervaringen met een slechte oppas. Laat je ook niet afschrikken door het prijskaartje van kinderopvang. Bel de buurvrouw en ga skaten. Het alternatief is schadelijker: je hebt geen tijd meer voor jezelf."