,,Shoppen maakt relatie kapot''
Psychologe Carien Karsten zegt dat honderdduizenden Belgen koopziek
zijn
Twee tot acht procent van de Amerikanen is koopziek. Shoppen is
voor hen lang geen plezier meer maar een impuls waar ze niet kunnen
aan weerstaan. ,,Je mag er van uitgaan dat België en Nederland
procentueel evenveel koopverslaafden tellen'', zegt de Nederlandse
psychologe Carien Karsten. ,,Dat zijn er dus honderdduizenden
en die komen vaak diep in de problemen te zitten.'' Roos Waterham
getuigt hoe diep de koopverslaving kan gaan.
door Annemie EECKHOUT
Carien Karsten schreef samen met Klazien Laansma het eerste Nederlandstalige
boek over koopverslaving. De schrijfsters geven inzicht in ons
koopgedrag en geven tips voor wanneer het uit de hand loopt. Ze
baseren zich daarvoor op eigen onderzoek en de jongste wetenschappelijke
inzichten uit Amerika waar de term
shopaholic, in tegenstelling tot bij ons, al jaren is ingeburgerd.
Wanneer is iemand koopziek?
Carien Karsten: ,,Wanneer je de impuls van het kopen niet kan
weerstaan en dat een grote, negatieve invloed heeft op je sociaal
en professioneel leven. Koopverslaafden hebben ook echt trek in
het shoppen, zoals bijvoorbeeld een alcoholverslaafde naar een
borrel snakt. Aan impulsaankopen bezondigen we ons allemaal wel
eens. Je bent pas verslaafd als je niet meer kunt kiezen.''
Is het een psychologisch probleem?
,,Bij sommige koopverslaafden wel. Ze gaan er ook heel erg onder
gebukt, voelen zich somber en rot. Om dat naar gevoel weg te krijgen,
gaan ze weer kopen... en zo krijg je een vicieuze cirkel. ''
Kopen is een troost?
,,Niet altijd. Ik onderscheid vier soorten van koopverslaafden.
Funshoppers gaan gewoon voor het plezier naar het winkelcentrum
zonder een bepaald doel voor ogen. Koopjesjagers gaan achter alle
koopjes aan, zelfs als ze dat product echt niet nodig hebben.''
,, Troostkopers proberen een eenzaam gevoel of een relatieprobleem
met een aankoop te compenseren. Dwangkopers zijn er het ergst
aan toe en komen er ook niet zo makkelijk van af want zij zijn
echt obsessief met kopen bezig.''
In Amerika is er zelfs een pil tegen koopverslaving?
,,De pil werd bij ruim twintig mensen uitgetest en zou bij zeventien
daarvan werken. Zo'n pil is enkel aan te raden voor mensen die
diep in de schulden zitten en bij wie niets anders helpt.''
Vrouwen kleding, mannen auto's
Het zijn niet alleen bemiddelde vrouwen die koopziek zijn?
,,Uit ons onderzoek blijkt dat tien tot twintig procent van de
koopverslaafden man is. Vrouwen gaan zich vooral te buiten aan
kleding, make-up, schoenen en geschenken. Mannen vallen meer voor
auto's, hifi-apparatuur, computers en gereedschap. Een jongen
zei me dat hij in twee jaar tijd veertien mobiele telefoons had
gekocht.''
,,Koopverslaafden zijn lang niet allemaal bemiddeld. Het is juist
tijdens het begeleiden van een groep mensen met grote schulden
dat ik op het fenomeen koopverslaving stuitte. Mensen die diep
in het rood zaten maar toch hun slaapkamer opnieuw meubileerden.''
,,Sommigen gaan zelfs stelen om aan hun koopdwang te kunnen voldoen.
Relatieproblemen, financiële zorgen... Een koopverslaving
kan verstrekkende gevolgen hebben.''
Gebruiken koopverslaafden al wat ze kopen?
,,Veelal niet. Vaak blijft de kleding met het prijsetiket nog
aan in de kast hangen. Het interesseert hen niet meer eens ze
het gekocht hebben.''
Tips om koopverslaving tegen te gaan?
,,Ga niet met een kredietkaart winkelen maar neem een vast bedrag
per week op. Spreek met uzelf af dat u eens iets anders doet voordat
u gaat shoppen. Doe dan wel iets dat niets kost, zoals een lekker
lui bad nemen.''
Shoppen! De lust, het lijden en de lol, Carien Karsten en Klazien
Laansma, uitg. Elmar, 12,95 euro. Op www.carienkarsten.nl kan
u testen of u koopziek bent.
Carien Carsten onderscheidt vier soorten van koopverslaafden.
Funshoppers winkelen voor het plezier.
Koopjesjagers gaan achter alle koopjes aan.
Troostkopers proberen eenzaamheid of relatieproblemen te compenseren.
Dwangkopers zijn er het ergst aan toe en zijn echt obsessief met
kopen bezig.
FOTO RR
,,Aan impulsaankopen bezondigen we ons wel eens allemaal,'' zegt
schrijfster Carien Carsten, ,,maar je bent pas verslaafd als je
niet meer kan kiezen.''
