Zij hebben de ervaring dat behandeling betere resultaten oplevert als lichamelijk en psychisch herstel aan elkaar gekoppeld worden. Primair wordt daarbij nog steeds uitgegaan van de geldende opvatting dat klachten in eerste instantie puur fysiek zijn. Maar werkhouding is een breder begrip dan alleen lichamelijke houding. De manier waarop men tegen het werk aankijkt en de manier waarop men met problemen omgaat, kan gedragsfactoren met zich meebrengen, die kunnen gelden als extra risicofactoren bij het krijgen van RSI of die invloed hebben bij herstel van RSI. In het kader daarvan tracht het boek dan ook inzicht te verschaffen in de samenhang tussen fysieke en mentale aspecten.
Jip Driehuizen en Carien Karsten gaan bij de beschrijving van ‘Wat is RSI’ uit van de allesomvattende definitie van de commissie RSI van de Gezondheidsraad. De termen uit deze definitie worden verklaard, mede aan de hand van typerende en herkenbare quotes van RSI-patienten. Vervolgens vertalen en beschrijven de auteurs de definitie RSI meer richting de dagelijkse herkenbare praktijk : de beschrijving van fases, de ernst en duur van de klachten en de medische aantoonbaarheid.

Opvallend is dat de praktijkervaring haaks staat op de verhouding tussen specifieke RSI (aantoonbaar letsel) en aspecifieke RSI (niet aantoonbare aandoening), waar de Gezondheidsraad melding van maakt (13-27% specifiek en 87-73% aspecifiek). Jip Driehuizen : ‘in de afgelopen jaren heb ik honderden mensen onderzocht met RSI-klachten. Velen van hen gaven aan dat onderzoek door anderen tot nog toe weinig had opgeleverd. Al bij kort onderzoek vind ik een reeks van lichamelijke weerstanden en afwijkingen die kenmerkend zijn voor RSI’. Daarom introduceren de auteurs een nieuwe tactiek voor diagnose om vooral de herkenbaarheid te vergroten bij mensen die er last van hbben. Deze werkdefinitie van RSI op pagina 15 biedt daarnaast therapeuten een handvat met praktische objectieve diagnostische criteria.
‘Verder wordt in het boek inzicht gegeven in de werking van stress. Carien Karsten : ‘hoe je omgaat met stress is van invloed op je herstel’. Theoretisch en met een casus als voorbeeld wordt duidelijk verklaard hoe chronische stress een uitputtende invloed heeft op het herstelmechanisme. Ontstressen is daarom van essentieel belang. Met de ‘test je eigen stress test’ kun je te weten komen hoe het zit met jouw persoonlijke omgang met stress en stress-niveau. De auteurs leggen uit wat stressmanagement, zelfmanagement en informatiemanagement inhouden en geven vervolgens een aantal praktische tips hoe je daar beter grip op kunt krijgen. ‘Maar wanneer dat niet lukt, je steeds moe voelt, slecht slaapt of energie meer hebt voor leuke dingen, blijf dan niet te lang doormodderen en roep de hulp in van een arts. Zonodig zal die je doorverwijzen naar een gespecialiseerde hulpverlener’.

Het bovenstaande geeft een beknopte indruk van de veel uitgebreidere en verdiepende inhoud van het boek. Aangezien de ruimte op deze pagina het niet toelaat alle interessante elementen uit het boek te belichten, hieronder een korte opsomming van de inhoud. Naast ‘wat is RSI’ zijn er hoofdstukken over ‘Het gaat niet over’, opgejaagd en uitgeput, pijn- en fysiek management, werk-leven balans, het 7-stappen energieplan, door de medische molen, aansprakelijkheid werkgevers, reintegratie en loopbaanplannen, en het voorkomen van rsi door vroeg signaleren. De bijlagen bevatten overzichten en informatie over : diagnoses RSI, kenmerken RSI-syndroom, verschil acute of chronische pijn, medicatie, oefeningen in beeld, werkplekrichtlijnen, reintegratieschema, zelf-stress-test, 12 veel gestelde vragen, en 9 vormen van perfectionisme.
Eigen inzicht in de ziekte en hoe je daar invloed op kan hebben door achterliggende oorzaken aan te pakken en gunstige omstandigheden te creeren worden in het algemeen gezien als belangrijke voorwaarden voor herstel. Een brede integrale aanpak lijkt de beste oplossing richting herstel, aldus de auteurs. Dit boek ondersteunt RSI-patienten door middel van een scala aan informatie gebaseerd op de huidige kennis over RSI en inzichten vanuit de praktijk. Behalve meer kennis over RSI en inzicht in de voorwaarden voor herstel waarbij soms meerdere ingangen nodig zijn, biedt het boek tevens herkenning in casussen van lotgenoten met beschrijving van het verloop van de klachten en wat is ondernomen richting herstel.

Corrie Baris