Ik mis in de ervaringen op de Burnin-site en in de FAQ het type burnout waarbij de nadruk ligt op langdurige beperking van de fysieke mogelijkheden.
Toelichting: Ik (man, 54, sportief, prettige relatie, interessante baan) ben burnout geraakt in een periode dat ik op drie fronten zwaar belast werd: in de thuissituatie (ziekte partner, mentaal en fysiek extra belast), op het werk (wegvallen collega, alles draaiende proberen te houden, vooral mentaal zwaar) en in m'n vrije tijd (uitlaatklep sport op hoog niveau willen volhouden, dus vooral fysiek, maar ook mentale druk).
Na een complete instorting bleek ik zowel lichamelijk als geestelijk zeer beperkt belastbaar. De geest was nog levend, er was geen sprake van depressiviteit etc., ik wilde graag weer zo snel mogelijk van alles doen, maar moest wel eerst een aantal barrières overwinnen. Nog steeds - na 1,5 jaar - heb ik moeite met emotionele discussies en met aandacht geven aan veel dingen tegelijk; ik werk nu halve dagen op mijn oude werkplek, met een aangepast takenpakket.

Het meest opvallend is echter het trage, soms lange tijd stagnerende lichamelijke herstel. Terwijl ik overal hoor en lees dat wandelen en hardlopen goed is voor het herstel, lukt het mij niet om de belasting langzaam op te bouwen. Vroeger: 3x per week 1 uur, waarvan 1 intensief, nu 2x per week 0,5 uur rustig. Dit niveau heb ik al een paar keer gehaald en diverse keren ben ik weer sterk teruggevallen. Als zeer ervaren hardloper weet ik heel goed wat een normale opbouw (bijvoorbeeld na een blessure) is, maar die logica werkt niet.
Overbelasting kan ook gebeuren door leuke dingen, zoals borrelen met vrienden, waarbij ik dan niet 'gewoon moe' wordt (als ik dat wel ben vind ik dat juist prettig: dan heb ik weer wat gedáán), maar 'over het randje val' met een langdurige en diepe dip tot gevolg, die - ook als de aanleiding geen zware lichamelijke inspanning bevatte - vooral fysiek is: slap en moe als een grieppatiënt. Het voelt dan niet als het bekende '2 stappen vooruit en 1 achteruit', maar als wel 4 stappen achteruit.

Komt dit meer voor? Is hier iets zinnigs over te zeggen?

Type-2 burnout
Het is misschien een cortisolkwestie, de langdurige fysieke vermoeidheid. Cortisol is net als adrenaline een stresshormoon. Overbelasting leidt tot meer stresshormonen. Om nu te voorkomen dat hersenen beschadigd worden door een teveel cortisol, wordt er minder aangemaakt. Bij langdurig over je grenzen heengaan zou je dus te maken kunnen hebben met over-uitputting, een soort overtraindheid zoals dat ook bij topsporters voorkomt. Gezondheidspsycholoog Van Doornen onderscheidt twee typen burnout. Een met een verhoogd cortisolprofiel en een met een verlaagd cortisolprofiel.

Bij het eerste type past een aanpak van geleidelijk meer opvoeren van de activiteit. Wandelen, en niet hardlopen. Niet prestatiegericht gaan sporten. Niet steeds de prestatie nu vergelijken met wat je vroeger kon. Want dan blijf je in een voortdurend gevecht met jezelf, de fight or flight houdt de overproductie in stand.

Bij type-2 burnout leidt geringe inspanning al snel tot overbelasting. Eigenlijk moet je eerst nog leren ontspannen. Dat doe je door yoga te gaan doen, te leren mediteren, ontspanningsoefeningen te doen, je te laten masseren. Doe ook ademhalingsoefeningen, want de overbelasting heeft je ademhaling verstoord. Je bent waarschijnlijk sneller gaan ademhalen. Je maakt je hoofd leeg en vertraagt. Daardoor kom je neurohormonaal in balans. Wanneer dit erg moeilijk gaat, kun je het herstel ondersteunen via anti-depressiva die zich ook richten op herstel van de neurohormonale balans (raadplaag daarvoor huisarts en laat je doorverwijzen naar een psychiater).
Ga pas trainen als je je goed hebt leren ontspannen en train dan op hartslag. Pak de hartslag die bijvoorbeeld op 70% van de maximale belasting ligt en train kort. Mijn ervaring is dat burnoutpatiënten die in het verleden goede sportprestaties hebben geleverd, het erg moeilijk hebben met trainen op een lager hartslagniveau dan ze gewend waren. Ze overschrijden hem voortdurend, willen weer prestaties leveren 'zoals vroeger'.
Er zit variatie in herstel van burnout: bij de meesten lukt het binnen drie maanden tot een half jaar, bij sommigen duurt het een paar jaar en gaat de vooruitgang in een langzaam tempo. Je daar over opwinden leidt tot stress en daarmee vertraag je je eigen herstel. Het gaat zoals het gaat.