Burnout kent niet altijd een happy end

Onlangs ontving ik een mailtje van iemand die zich niet herkent in de succesverhalen van mensen met een burnout. Ze schrijft: 'Kunt u mij misschien zeggen waar ik informatie kan vinden over de gevolgen van een burn-out? Ik ben zelf burn-out geweest, van 2002 tot 2004. Ik voel me beschadigd, maar lees nooit iets hierover, hoor alleen altijd verhalen over "sterker uit de strijd komen". Dat is niet zo voor mij, ik voel me onbegrepen, ik zou graag ervaringen van anderen horen.

Over burnout zijn een aantal boeken verschenen waarin de gevolgen staan beschreven ( zie o.a. van mijn hand: Omgaan met burnout, en Uit je burnout, een dertig dagen programma). In deze boeken staat dat de meeste mensen van burnout herstellen. Dat is ook zo. Bij toepassing van een protocol dat gebaseerd is op cognitieve gedragspsychotherapie herstelt meer dan 90%. Maar ik maak ook mee dat mensen niet op dezelfde manier weer aan de slag kunnen als vroeger en radicaal iets anders moeten gaan doen. Soms slagen ze daarin. Zo kwam ik een kookboek tegen van iemand die ik heb behandeld. Hij had een heel ander vak en is na zijn burnout van zijn hobby zijn werk gaan maken. Oké, weer een succesverhaal. Hieronder staat een verhaal van iemand die niet snel herstelt. Wat opvalt is dat hij wel naar mogelijkheden blijft zoeken om zijn herstel te bevorderen. Hij geeft de moed niet op. Wellicht dat het verhaal van hem kan ondersteunen. Verder staan er op de website burnin.nl meer verhalen van mensen die niet snel herstellen.

Na jarenlange overvraging ben ik in november 04 met burn-out thuis. Ik ben 53 jaar en de diagnose was dat de gevolgen blijvend zijn. 50% blijven werken is misschien haalbaar. Reintegratie lukt niet en leidt tot overbelasting. Ik blijf moeite houden met concentratie en kan het werkgeheugen bijna niet gebruiken. Daarnaast vele lichamelijke klachten als druk op de borst en spierpijn. Ik sta onder behandeling v/e psycholoog, die me goede ondersteuning biedt. Omdat er eerder achteruitgang is door reintegratie ben ik nu begonnen aan neurofeedback.

Er is geconstateerd dat een deel van mijn hersenen een veel te hoge frequentie vertoont als iemand die constant bang of alert is. Na 5 x zijn er nog geen opzienbarende dingen gebeurd. Kan neurofeedback echt een rol spelen? Zijn er nog andere wegen die ik kan bewandelen als deze therapie niet aanslaat? Ik voel me nu als iemand die aan de afgrond (WIA) balanceert en zich aan het laatste takje vasthoudt. Sinds 9/3 ben ik voorlopig weer 100% thuis en zie dat ik door 50% werken alleen maar slechter ben geworden.

Van huis uit ben ik onderwijzer. Na ruim 4 jaar voor de klas te hebben gestaan ben ik omdat het me eigenlijk een te drukke baan was, overgestapt naar een dagcentrum. Daar werd ik al snel waarnemend hoofd. De functie beviel me goed omdat het administratie en aansturing was naast de dagelijkse begeleiding. Maar ook hier werd deze functie in de loop van de tijd steeds eisender.

Ondertussen liet ik in de loop der jaren steeds meer hobby's en sporten vallen, totdat ik op het laatst alleen nog maar werkte en 's avonds voor de tv hing. Ik werd steeds passiever en lachte niet meer. Het slapen werd een ramp. Op mijn werk liep het op een dag helemaal mis. Ik kon niet meer goed denken en ik werd steeds trager. Mijn leidinggevende vond dat ik een loopbaan traject moest volgen. Achteraf was ik toen al helemaal op. De uitkomst was dat ik deze functie moest neerleggen.

Daarnaast was er uit een test gekomen dat ik een HBO niveau zou hebben. Zelf had ik het idee dat ik nog niet eens functioneerde op MBO niveau.

Ik ben daarna een jaar lang bij een andere werkgever gedetacheerd geweest maar ook hier had ik moeite mijn dagelijkse werk te doen. Vervolgens ben terug gegaan naar mijn voormalige werkgever.

Toen ik hier enkele maanden aan het werk was kreeg ik de taken steeds minder goed en snel af. Het slapen ging steeds slechter en al gauw ging het bergafwaarts. Mijn vrouw zei me al jaren dat het niet goed ging. Uiteindelijk nadat er allerlei lichamelijke klachten kwamen ben ik ziek thuis gebleven.

Uitgebreid onderzoek van een neuropsycholoog gaf aan dat er geen  neurologische fuctiestoornissen waren en dat ik blokkeerde door opgelopen spanningen. Dit zou een negatieve spiraal in werking zetten.

Na drie maand thuis te zijn geweest ben ik weer aan het werk gegaan. Na twee maand gaat het mis. Oorzaak is het rapport van mijn psycholoog. Hij stelt dat mijn burn-out wordt veroorzaakt doordat mijn persoonlijkheidsstructuur veel kwetsbaarder is dan ik kan tonen. Daarnaast zou er door mijn ontwijkende en introverte trekken mogelijk van een (licht) autistisch-schizoide inslag zijn. Verder wordt er in relatie tot mijn toekomst gesproken van een handicap-model. Op gebied van concentratie, geheugen en energie zouden de gevolgen door de jarenlange overvraging blijvend kunnen zijn en moest ik rekening houden met een maximaal dienstverband van 50%. De functie zou op draagkracht en mogelijkheden, etc, moeten worden gezocht bij de huidige werkgever.

De Arbodienst spreekt in mijn geval van een "medische afzakker": iemand die overeenkomstig zijn opleidingsniveau gaat werken, maar door allerlei geestelijke en lichamelijke klachten steeds verder afzakt naar simpeler werk.

Er volgt een lange zomervakantie en daarna ga ik weer aan de slag als klusser in een winkel. Ik help gedurende 3 maand  het pand op te knappen en wordt na de opening ingezet om vakken te vullen en mee te helpen in allerlei voorkomende werkzaamheden. Maar ik merk dat ook deze simpele werkzaamheden me te veel belasten op zowel lichamelijk als geestelijk gebied. Het slapen wordt telkens onrustiger. Ik voel me steeds verder achteruit gaan.

Ondertussen start de neuro-feedback. Ik hoop dat dit dan de rust kan bieden die ik zoek. Een eerste meting laat zien dat er een onbalans is tussen een aantal gebieden en dat er achterin mijn hoofd een deel is wat een veel te hoge frequentie laat zien. De therapeute vergelijkt het met iemand die heel angstig is of die constant heel erg alert is. Ik heb nu 6 sessies gehad en merk bv. dat ik na een sessie weer even een middagdutje kan doen.

De meeste mensen met een burn-out hebben er baat bij na verloop van tijd aan het werk te gaan. Ik behoor blijkbaar niet tot die categorie. 

De neurofeedback is erop gericht de rust in het doorgedraaide deel te herstellen, de ontstane onbalans te herstellen en mogelijk iets te doen aan de oorzaken (filterprobleem en/of concentratieprobleem)

Ik hoop nu de rust te krijgen om de achteruitgang op alle gebieden een halt toe te roepen en voor zover dat kan enigszins te herstellen.

Ik hoop dat je zo een beter beeld hebt wat er hier speelt. Ik ben er dag en nacht mee bezig en had tot voor kort het idee dat ik aan de afgrond stond. Nu sta ik op iets veiliger afstand.

Reactie

Uit beide verhalen blijkt dat spanningen, persoonlijkheid en zelfbeeld een belangrijke rol spelen. Mensen verschillen in kwetsbaarheid voor stress. Soms lukt het om beter met stress om te gaan en dan is er kans op verbetering. De een helpt cognitieve gedragstherapie, de ander neuronfeedback, weer een ander massage en yoga, weer anderen acupunctuur. Belangrijk is zelf te erkennen dat je hulp nodig hebt en die te zoeken. Het is waar dat de erkenning van de buitenwereld soms ontbreekt, maar dat moet je er niet van weerhouden voor jezelf te doen wat goed voor je is en diverse methoden uit te proberen. Ook al gaat het tien keer niet goed, de elfde keer kan het wel lukken. Mijn ervaring is dat het herstel vaak niet goed gaat als mensen zich overbelasten als het goed met ze gaat. Er volgt dan een terugslag en dan denk je dat het nooit meer goed gaat. Altijd geleidelijk aan de belasting opbouwen, soms met een uur per week en dan uitbreiden.