Burnout of depressief?
'Mijn huisarts stelde vorige week de
diagnose 'depressief' en schreef me Zoloft en een slaapmiddel
voor. Na een dagje internetten vermoed ik dat ik niet depressief
ben maar burnout.
Mijn vragen:
1. Is objectief vast te stellen of er sprake is van burnout?
2. Als ik gelijk heb - geen depressie maar burnout - wat zijn
dan de gevolgen van het gebruik van Zoloft?'
Burnout objectief?
Burnout is een containerbegrip en eigenlijk niet een echte diagnose.
In het psychiatrisch handboek DSM IV vind je de diagnose burnout
niet. Als therapeut stel je vast dat iemand een aanpassings-stoornis
heeft of een somatisatie-stoornis. De Utrechtse hoogleraar W.
Schaufeli heeft een Amerikaanse vragenlijst vertaald en getest
in Nederland, de Utrechtse Burnout Schaal (UBOS). Hij heeft burnout
gedefinieerd als uitputting, gevoelens van vervreemding en verminderde
competentie. De vragenlijst meet deze drie zaken.
Ik heb zelf de Ben ik burnout vragenlijst van Beverly Potter vertaald
en getoetst bij cliënten. Mijn ervaring is dat als iemand
boven de 50 scoort op de vragenlijst hij of zij maatregelen moet
nemen vanwege het ontstaan van burnout. In een intake-gesprek
ga ik na of iemand echt burnout is door de stress op het werk
te inventariseren en na te gaan hoe de druk is in het privéleven.
Ook vraag ik wanneer iemand zich voor het laatst echt fit heeft
gevoeld en of iemand zich als persoon veranderd voelt, bijvoorbeeld
zijn of haar gevoel voor humor kwijt is. Als er bijvoorbeeld geen
echte stress op het werk is, dan bestaat de kans dat er sprake
is van een depressie.
Daarnaast ga ik na of er sprake is van mogelijke andere ziektebeelden,
zoals depressie. Ook daarvoor bestaat een vragenlijst.
Voor de diagnose gebruik ik de gegevens van de UBOS, de Ben ik
burnout vragenlijst en de gegevens uit het gesprek. Op basis daarvan
zeg ik of er sprake is van burnout. Soms gaat de burnout samen
met depressie, soms ook niet, soms is er sprake van een andere
stoornis, zoals posttraumatische stress stoornis
Gevolgen verkeerde diagnose?
Depressie is een stemmingsstoornis, burnout een uitputtingsprobleem.
Bij burnout is het zaak uit te zoeken wat iemand lichamelijk nodig
heeft. Soms is het goed de conditie op te vijzelen, soms ook moet
iemand een tijdje veel meer rust nemen en vooral ontspanningsoefeningen
en yoga doen (zie column stress meten, hoe doe je dat?).
Bij depressie is er wel sprake van vermoeidheid, maar niet van
uitputting. Iemand kan dus meer doen en moet gesteund worden om
een lijst van leuke dingen te maken en minstens een leuk ding
per dag te doen. Een depressief iemand heeft energie, maar keert
deze tegen zichzelf, door zichzelf af te wijzen en de wereld om
hem of haar heen. De therapie bij depressie is behalve medisch
vaak ook gericht op het veranderen van de kijk op zichzelf, de
wereld en de toekomst.
Dat heet cognitieve herstructurering en gebeurt ook bij burnout,
maar wel in een latere fase. Wanneer iemand al meer energie heeft
en zich weer een beetje kan concentreren,
Een anti-depressivum kan ook iemand die burnout is helpen, want
depressie en type 1 burnout (zie eerder genoemde column) kennen
dezelfde neurohormonale ontregeling. Overigens: Beverly Potter
noemt in haar boek burnout een depressieve reactie op het werk.
Het onderscheid tussen burnout en depressie is juridisch van belang,
want bij burnout is soms een schadeclaim tegen de werkgever mogelijk,
maar bij depressie niet. Die wordt immers niet door het werk veroorzaakt.

|