Burnout en pijn

Vraag: 'Mijn energie is weer terug, de hoofdpijn is weg maar helaas kwamen er gewrichtspijnen voor in de plaats. Kan dat een gevolg van de burnout zijn? Het ziekenhuis denkt nog steeds dat ik een vorm van reuma heb. Zelf heb ik het gevoel dat het iets anders is, maar wat?'
Iemand anders vroeg in dezelfde week: 'Kan een burn-out leiden tot de kenmerken van fybromyalgie? Ik geef de dingen graag een naam, dan ben ik beter in staat ze een plek te geven!'
Nog een andere schrijver merkte dat hij na het verdwijnen van de vermoeidheid met name last hield van pijn in zijn kaakgewrichten. Hij vroeg zich af of dat normaal is bij burnout.

Antwoord: Waar komen mijn pijnen vandaan? Je verwacht op die vraag een antwoord te krijgen als je klachten een naam hebben. Helaas heeft de wetenschap (nog niet) alle antwoorden. Burnout- de energie is op - of fybromyalgie - pijn aan de (spier)vezels zijn een kapstok voor diverse klachten. Andere benamingen, zoals RSI, proberen iets te zeggen over de oorzaak van de problemen, maar geven een te beperkte uitleg: de klachten hebben wel wat te maken met herhaalde bewegingen, maar dat is niet alles wat er te vertellen is. Nog andere benamingen verwijzen zelfs naar dingen waarvan maar zeer de vraag is of ze aan de hand zijn. 'Een soort reuma' is daarvan een voorbeeld. Bij reumatische aandoeningen speelt doorgeschoten afweer tegen delen van het eigen lichaam een rol en bij mijn weten is er geen hard bewijs dat dit speelt bij het klachtencomplex dat de vragenstellers hebben.

Alle bovenbeschreven aandoeningen hebben te maken met chronische overbelasting, met ontregeling van de stresshormonen als gevolg. De brede klachtenwaaier die daar het resultaat van is heeft de neiging zichzelf te onderhouden als er niets aan gedaan wordt. Waarom de een vooral last blijft houden van vermoeidheid en de ander van gewrichtsklachten, kan te maken hebben met een heleboel zaken. Mee kan spelen dat de gewrichten en spieren altijd al kwetsbare punten zijn geweest (aanleg), dat andere klachten eerst belangrijker werden gevonden of dat ie klachten vooral behandeld zijn (aandacht), dat de manier waarop pijnprikkels verwerkt worden veranderd is (pijnperceptie) en zelfs dingen als de reactie van de sociale omgeving ( bekrachtiging van het pijngedrag). Een zorgvuldige analyse per persoon kan duidelijk maken hoe het bij die persoon werkt. De mensen met spier-en gewrichtsklachten hebben gemeenschappelijk, dat ze een hoge spierspanning hebben en dat er verhardingen in de spieren te vinden zijn die bij aanraken de pijn doen toenemen (triggerpoints).
Uit bovenstaande moge duidelijk worden dat een eendimensionale aanpak meestal onvoldoende helpt. Er moet van veel kanten tegelijk gekeken worden. Het lichaam verdient aandacht, een zorgvuldige balans van in- en ontspanning; maar ook gedachten en beelden over de gezondheid, de plek die men heeft in de sociale omgeving en hoe men over zichzelf en de toekomst denkt moeten dikwijls onder de loep genomen worden om de klachten te doen afnemen. Sommige mensen kunnen dit zelf, bijvoorbeeld aan de hand van een doeboek, andere mensen hebben er hulp bij nodig, van bijvoorbeeld een fysiotherapeut en/of psychotherapeut. Naarmate de klachten langer duren zijn ze moeilijker te bestrijden, soms duurt het een aantal jaren voor iemand weer in evenwicht is.Vaak blijft het laatste probleemgebied ook het punt dat het eerst alarm slaat als je over je grenzen gaat: daar kan je ook gebruik van maken. Zie het als een signaal dat je over je grenzen gaat en tijd moet nemen voor herstel.