Waarom wordt burnout zo vaak gerelateerd aan werk?

Ik heb in mei en december 1998 twee achteraanrijdingen gehad. Gevolg: whiplash. In 2000 wist ik niet meer of ik nu van voren of van achteren leefde. Burnout werd vastgesteld.
Ik heb veel boeken over whiplash en burnout gelezen, maar nooit een combinatie burnout als gevolg van whiplash gevonden. Carien Karsten haalt het in haar boek 'Omgaan met whiplash' wel gedeeltelijk aan. Ik heb Psychologie Magazine daar eens over gebeld en gevraagd of ze er een artikel over konden publiceren, omdat ik het gevoel heb dat ik niet de enige ben die dit is overkomen. Mijn psychotherapeut zei dat dat verzekeringstechnisch gevoelig ligt.
Vanaf april 2002 word ik begeleid door een reïntegratiebureau en ben met 2x 2 uur werken per week weer begonnen. Ik ben van 2 uur naar 5 uur gegaan en dat ging dus niet. Sleutels weer in de koelkast en wel 5 keer vragen: wat wilde je nu op je boterham, ik weet het niet meer. Het is een hele lange weg. Momenteel werk ik ongeveer 20 a 24 uur per week. Ik loop op mijn tenen. Dat voel ik wel, dus veel rustpauzes inlassen.
Dus mijn vraag aan u is: Verneemt u vaker vragen met: 'Kan ik burnout geraakt zijn door whiplash?'

Antwoord: De eerste vraag is waarom burnout zo vaak gerelateerd wordt aan werk en de tweede vraag is of iemand burnout kan raken door whiplash.
Om met de eerste vraag te beginnen: burnout is een reactie op uitputting door het werk. Degene die burnout is geraakt legt de oorzaak bij het werk en niet bij een ziek kind thuis of teveel activiteiten in het weekend. Hij of zij zegt; ik ben opgebrand geraakt door het werk. Iemand zoekt niet de oorzaak bij zichzelf, in de zin dat hij zegt: ik drink teveel, daardoor kom ik met een kater op m'n werk en komt er niets uit handen. Nee, de oorzaken hebben te maken met de stress die iemand ervaart doordat het werk teveel van hem of haar vraagt.
Op zich is burnout niet een echte diagnose, hij staat niet vermeld in het psychiatrisch handboek DSM IV. Als psychiater of psycholoog stel je bij iemand die burnout is de DSM IV diagnose aanpassingsstoornis of somatisatiestoornis.
Nu vraag twee: is burnout door whiplash mogelijk? Mits iemand aan het werk is, is dat mogelijk. Zoals je door iedere ziekte burnout kan raken, als je ziek en al doorwerkt. Als je draagkracht minder is, maar de draaglast hetzelfde blijft, dan stort je in. De verstoring van de balans kun je vergelijken met een vloer die inzakt als het gewicht groter is dan de draagbalken aankunnen.
Het grappige is dat psychiaters en psychologen vaak aan burnout en whiplash dezelfde diagnose geven: bij allebei kan het gaan om een somatisatiestoornis. Somatisatiestoornis wil zeggen dat je psychische klachten in lichamelijke klachten vertaalt. Voor een deel is dit zo: bij iedere chronische ziekte is een psychische component aanwezig. Mensen verschillen in hoe ze met klachten omgaan. Bied je veel verzet, dan put je jezelf uit en herstel je langzamer dan iemand die de klachten accepteert en kijkt naar wat hij wel kan. Maar voor een deel zit er en aan burnout en aan whiplash een lichamelijke component. Bij beiden is dat vermoedelijk d neurohormonale en vegetatieve ontregeling.