Behandeling voor depressie ipv burnout

'Ik ben sinds enige tijd herstellende van een burnout en daarin al een eind op weg. Voor het laatste deel van het traject wilde ik hulp hebben. Mijn huisarts heeft mij doorverwezen naar de GGZ. Tijdens de intakegesprekken bij de GGZ werd mij verteld dat burnout geen officiele diagnose is. Ik kreeg dus een foldertje mee over depressie; volgende keer gaan we daarover praten. Maar eerlijk gezegd herken ik wel sommige dingen in die folder maar heb ik niet het gevoel dat ik een depressie heb (gehad). Dat stelt mij dus voor een lastige keuze. Als we bespreken hoe de therapie eruit gaat zien (voor de behandeling van een depressie dus) wat moet ik dan doen? Ik wil graag hulp, maar als het de verkeerde hulp is, is hij zeker minder effectief. Mijn vraag is dus: klopt het dat burnout geen officiële diagnose is. En zo ja. Is wat de GGZ aan hulp biedt bij depressie ook geschikt voor een burnout?'

Antwoord
Het klopt dat burnout geen officiële diagnose in de GGZ is. Burnout is een containerbegrip, achter de studeertafel bedacht en vervolgens aan de hand van vragenlijsten getoetst. Drie begrippen staan centraal: emotionele uitputting, vervreemding (verminderde betrokkenheid op het werk) en een verminderd gevoel van eigenwaarde. In mijn ogen kun je burnout beter als een arbeidsprobleem definiëren. Mensen lopen vast in een werkrelatie en ontwikkelen ten gevolge daarvan psychische en lichamelijke vermoeidheids- en stressklachten. Het gaat om de wisselwerking tussen de eisen die van het werk en de persoonlijkheid van de werknemer. Voor de beschrijving van de wisselwerking maak ik gebruik van een systeem-analyse. In de spreekkamer zie je de volgende klachten: concentratieproblemen, vergeetachtigheid, uitputting, eczeem, reuma-achtige klachten, hartkloppingen, hoofdpijn, vastzittende schouders, gevoel van machteloosheid. Je bent de greep op jezelf en je omgeving kwijt. Soms gaat burnout ook gepaard met angststoornissen, een depressie, of een posttraumatische stresstoornis. Verder is er vaak sprake van persoonlijkheidsverandering. Je bent niet meer de oude. Je was bijvoorbeeld altijd vrolijk maar wordt tobberig, somber. Je verliest het contact met je eigen gevoelens, je behoefte en verlangens. Je bent jezelf kwijt.

Burnout is dus een arbeidsprobleem, depressie niet. Dat maakt een groot verschil, want bij de behandeling van burnout neemt de wisselwerking tussen jou en je werk een belangrijke plaats in. Onderdeel is een gesprek tussen jou en je leidinggevende.
Nu kan een aanpak die op depressie is gericht ook helpen bij burnout. Net als bij burnout neemt ook bij depressie de behandeling van disfunctionele gedachten een belangrijke plaats in. Je kunt er dus wel baat bij hebben, maar ik geef zelf de voorkeur aan een behandelaanpak die ook de nadruk legt op hoe je je verhoudt tot het werk en wat er op dat gebied aan de hand is en moet gebeuren.