Ongewenste draaimolen

vraag: Erika is hersteld van een burnout. Wel is ze nu en dan nog heel erg duizelig. Ze vraagt zich af of ze de ziekte van Menière heeft en of haar duizeligheid ooit nog over gaat.

antwoord: Mensen kunnen met het woord duizeligheid heel verschillende dingen bedoelen. Sommigen bedoelen er lichtheid in het hoofd mee. Of een gevoel van vervreemding van zichzelf of de omgeving. Daarop gaan we in bij een andere vraag. Hier gaat het over het waarnemen van een beweging die er niet is: de wereld draait, je zit in een draaimolen, een achtbaan, een lift…. Dit soort duizeligheden hebben meestal te maken met het evenwichtsorgaan.
Bij de ziekte van Menière horen oorsuizen en/of gehoorverlies.Dat heeft Erika niet. Menière treedt in de meeste gevallen pas op na het vijftigste levensjaar. Erika is 35. Bovendien blijken haar aanvallen niet helemaal 'zomaar' te beginnen, zoals bij Menière wel het geval is. Zij krijgt vooral last als ze plotseling overeind komt, een snelle beweging met haar hoofd maakt of als ze in bed gaat liggen.. Vijf tot tot tien seconden na die beweging begint het circus.
Ze is steeds voorzichtiger geworden in dit soort situaties. Ze bevriest als het ware: ze houdt zich zo stil mogelijk. En dat zou ze nou eigenlijk niet moeten doen. Erika heeft een paroxismale positieveranderingsduizeligheid. Paroxismaal is een lelijk woord voor aanvalsgewijs optreden van de klacht; positieverandering zegt iets over de omstandigheden waarin die optreedt. Het komt vooral voor bij mensen die uitgeput zijn door stress. Ook langdurig bedlegerige mensen hebben er geregeld last van. Het gaat vanzelf weer over, al kan dat maandenlang duren. Er is niets dat dat proces versnelt, maar tijdens een aanval kan Erika wel iets doen: de uitlokkende beweging een aantal malen achter elkaar herhalen. Dat lijkt heel eng, en het is goed om het in het begin samen met iemand te doen die ze vertrouwt, maar na een aantal herhalingen blijkt de beweging op dat moment geen duizeligheid meer op te roepen!
Als de draaiduizeligheid niet zo duidelijk had samengehangen met beweging, plots was ontstaan tijdens of na een virale luchtwegontsteking, hadden we rekening moeten houden met een ontsteking van de zenuw van het evenwichtsorgaan. Vaak horen misselijkheid en braken daar ook bij. Deze kwaal hoort binnen drie weken weer over te zijn, hoewel een onzeker gevoel van niet in balans zijn soms nog weken erna aan kan houden. Deze diagnose wordt echter ook gebruikt als vergaarbak van duizeligheidsklachten waarvoor de behandelend arts geen oorzaak weet.
Het kan trouwens geen kwaad met onbegrepen en/of lang aanhoudende duizeligheidsklachten de huisarts en eventueel een neuroloog te raadplegen. Veel mensen worden erg onzeker en angstig van duizeligheid. Goed uitzoeken wat er aan de hand is en tips om ermee om te gaan helpen vaak enorm. En ja, soms hangen de klachten toch samen met een andere aandoening en dan is het goed om er op tijd bij te zijn.

Greet Andringa,
Arts en stagiaire humanistiek bij Prometheus