Burnout en restverschijnselen.

Vraag via email: 'Is er iets bekend over restverschijnselen na een burnout? Wat is in het algemeen de prognose? Voor hoeveel procent herstelt de gemiddelde patiënt? Ik werk nu iets meer dan 50%, bijna 9 maanden na de "klap" en ik merk dat ik me nog steeds niet erg goed kan concentreren, dat ik geregeld moet zoeken naar woorden en namen, sneller geïrriteerd ben en meer moeite heb om dingen te onthouden. Gaat dit helemaal over of moet ik erop rekenen dat ik wat dit betreft nooit meer helemaal de oude word? Zijn hier wetenschappelijke gegevens over bekend? Ik zoek hier al een tijdje naar op internet, maar heb het nog niet gevonden.'

In 'Omgaan met burnout' beschrijf ik de gevolgen van burnout voor de hersenen. Het stresshormoon cortisol doet de hippocampus (zeepaardjeskern) verminderen en daardoor ontstaan klachten als vergeetachtigheid, moeilijk kunnen concentreren, namen en woorden verhaspelen of er niet op kunnen komen, niet lekker in je vel zitten en een slechte stemming. Waarschijnlijk raak je daardoor meer vermoeid, want als je je slecht kunt concentreren kost alles meer moeite. Niet alleen het werk, maar bijvoorbeeld ook eten koken of boodschappen doen, gaat je minder goed af. Daarop reageer je met stress. Bij de een uit zich dit in vermoeidheid, een ander krijgt hoofdpijn, darmklachten of exceem.
Bij de meeste mensen is de vermindering van hun cognitieve vermogens (concentratie en vergeetachtigheid) tijdelijk. Op termijn kunnen ze weer lezen en dingen onthouden. Ook verbetert de stemming. Een tip die ik kreeg van een cliënt: soms verbetert het concentratievermogen bij het lezen door een leesbril op te zetten, die de letters een klein beetje vergroot. Gewoon een goedkoop leesbrilletje van de HEMA.
De cognitieve klachten zijn meestal niet zo snel voorbij en komen in tijden van stress weer terug. De positieve kant hiervan is dat iemand een duidelijk signaal krijgt als hij of zij zichzelf overbelast.
Een klein deel van de mensen herstelt heel langzaam van burnout. Dit is de groep die ernstig over zijn eigen grenzen is heengegaan. Vaak gaat er een half jaar tot een jaar overheen voordat het werk voor de helft weer hervat kan worden. Maar ook voor deze groep geldt: verbetering zit er wel in. Maar omdat het zo langzaam gaat, worden mensen vaak wanhopig gestresst, omdat ze denken dat het nooit meer goed komt.
Ik adviseer: houd per week je activiteiten bij, zet ze in een grafiek en vaak zie je hoe je ongemerkt steeds wat meer doet. Let daarbij overigens wel dat je dingen doet die plezierig zijn. Een van de grootste valkuilen bij reïntegratie is dat je achterstanden wil wegwerken als het wat beter gaat en de vervelende klusjes thuis wil aanpakken. Geen wonder dat je dan niet herstelt, want je bouwt geen reserve op. Nog een tip: hoe eerder je begint met werkhervatting, hoe sneller je herstelt. Gewoon met een uur per week. Maar overleg van te voren wel met de leidinggevende over wat je gaat doen, in welk tempo, waar en hoe je begeleid wordt.