Een bedrijfsarts bij de Rabo Arbodienst vraagt of er een mogelijke relatie
is tussen stress en functie-stoornissen van de schildklier.

Antwoord: De schildklier hyperfunctie (de schildklier werkt te hard) ziet er voor een groot deel uit en wordt door de patiënt ook ervaren als een stressreactie. De zuurstofconsumptie stijgt, men gaat sneller ademen, zowel de hartslagfrequentie als de slagkracht van het hart nemen toe, men voelt zich warm, de bloeddruk verandert en de werking van andere hormonen wordt beïnvloed zodat de stofwisseling wordt versneld:
er wordt meer glucose opgenomen, de ketogenese wordt gestimuleerd evenals de vet- en eiwitafbraak. Bovendien lijken schildklierhormonen en adrenaline elkaars werking te potentiëren: meestal is de adrenalinespiegel bij schildklierhyperfunctie niet verhoogd terwijl er wel meer adrenalinewerking op het autonome zenuwstelsel kan worden waargenomen, zich onder andere uitend in meer motorische activiteit, tremor, hartritmestoornissen een geëxiteerd centraal zenuwstelsel en een gevoel van zenuwachtigheid.
Op den duur leidt dit alles ook tot vermoeidheid, door een direct toxische
werking van het schildklierhormoon op de spieren en indirect,door de catabole werking van andere, door schildklierhormoon gestimuleerde hormonen. Ook treedt kortademigheid op.
(Bron: Physiology- Robert Berne& Metthew Levy, 1992 ( 2e dr.) Mosby; st Louis etc.)

Volgens arts Greet Andringa, die bovenstaand antwoord formuleerde, zullen veel mensen in eerste instantie op zoek gaan naar eenoorzaak in hun omgeving voor hun gestresste gevoel in plaats van te denken aan
een lichamelijke kwaal. Een 'oorzaak' die in deze tijd van sneller, harder
en meer werken niet zelden op de werkvloer gevonden wordt. In die zin ligt de relatie tussen stress en hyperfunctie wellicht meer in de interpretatie van de patiënt dan in een oorzakelijk verband. Maar natuurlijk kan schildklierdysfunctie ook als niet oorzakelijk verbonden co-morbiditeit optreden naast overbelastingsklachten!

Andringa:'Een relatie waar ik (nog) geen specifiek wetenschappelijk bewijs bij heb gevonden ( ik heb ook nog niet veel tijd gehad om dat te vinden), maar die ik wel waarschijnlijk acht, is die via auto-immuniteit.
Schildklierdysfuncties zijn vaak het gevolg van auto-immuunziektes.
Steeds duidelijker wordt de invloed van stress op het immuunsysteem. Het zou dus zo kunnen zijn dat bij langdurige overbelasting de
auto-immuunsupressie wordt verstoord en auto-antilichamen die naar blijkt
altijd wel in geringe mate voorkomen bij gezonde mensen, dan de kans
krijgen om een hogere spiegel te bereiken met klinische gevolgen. (zie ook: Medische immunologie, H12, p317 ev, Benner, Van Dongen et al; Bunge;Utrecht, 1996)

Greet Andringa, arts en stagiaire humanistiek bij Prometheus