Aan
de buitenkant ziet niemand iets, heb ik mezelf aardig onder controle.
Maar van binnen spookt het. Wat kan ik daaraan doen?
Nellie, een vijfenveertig jarige docente
Frans heeft ogenschijnlijk haar zaken goed voor elkaar. Ze heeft
een baan bij een Hogeschool voor twee dagen in de week, op een
hotelschool geeft ze ook nog een paar uur les en in een buurtcentrum.
Ze verdient genoeg om in haar eigen onderhoud te voorzien. Ze
doceert met plezier, de leerlingen zijn tevreden. 'Waren er maar
meer zoals u,' verzuchten sommigen aan het einde van het schooljaar.
Want Nellie kan goed uitleggen, is geduldig en enthousiast. Ze
doet haar werk zo goed dat ze onlangs een vaste aanstelling op
de Hogeschool heeft gekregen. Maar ze loopt op haar tenen, omdat
ze - en wie niet - aardig gevonden wil worden. Door haar wens
om aardig gevonden te worden komt zij in conflict met zichzelf,
want ze wil niet meedoen aan vergaderingen, ze heeft geen zin
in borrels en recepties. Het liefst geeft ze haar les en verdwijnt
dan weer naar huis. Een extra klusje? Geen probleem, als het maar
geen vergadering is. Rationeel ziet ze in dat het prima is dat
ze geen vergaderingen bijwoont, ook anderen zeggen dat het gelet
op haar kleine dienstverband heel normaal is. Maar emotioneel
is ze bang dat anderen haar afwijzen, omdat ze niet verschijnt.
Nellie zegt: 'Doordat ik rationeel denk, lukt het me om niet naar
de vergadering te gaan. Het lukt me om thuis te blijven, hoe moeilijk
ik het ook vind. Maar ik weet ook dat ik me nog veel gefrustreerder
zou voelen als ik wél naar die vergadering zou gaan. Aan de buitenkant
ziet niemand iets van de problemen die ik heb, maar binnenin spookt
het. Wat kan je nou tegen dat spoken doen?'
Antwoord: De Rationele Emotieve Therapie
(RET) heeft invloed op de gedachten die leiden tot het gevoel.
Bijvoorbeeld: als we in Nederland afspreken dat we vanaf morgen
door rood licht mogen rijden, maar voor groen moeten stoppen,
voelt dat raar. Je rijdt niet met een gerust hart door rood licht,
maar let goed op of er een agent of een auto aankomt. Rationeel
weet je dat er niets aan de hand is, maar emotioneel voel je dat
anders. Je bent bang. Als je nu maar heel vaak door rood licht
rijdt, wordt dat op den duur gewoon, je went eraan. Zo gaat dat
ook met het voorbeeld van de vergadering; als je maar heel vaak
tegen jezelf zegt dat iedereen je aardig vindt, ook al kom je
nooit op een vergadering, gaat de angst voor afwijzing op den
duur wel weg. Rationeel denken komt voort uit de cognitieve (gedachten)
therapie, maar er bestaat ook een andere therapie, de affectieve
therapie, die het gevoel centraal stelt.
Het gevoel is de sleutel, de gedachte
is vooral een interpretatie. De nieuwe Amerikaanse Eye Movement
Desensitisation and Reprocessing (EMDR), in Nederland ook wel 'De
snelle oogwenk therapie' genoemd is een voorbeeld van een therapie
die het gevoel centraal stelt. Eenvoudigweg komt de therapie hier
op neer. Je denkt aan al die mensen die je afwijzen omdat je niet
op de vergadering komt. Je zegt tegen jezelf: niemand vindt mij
aardig. Tegelijkertijd beweeg je je ogen snel van links naar rechts.
Je ogen volgen de hand van de therapeut die van links naar rechts
beweegt. De spanning, het nare gevoel loopt op. Op een gegeven moment
daalt de spanning. Je merkt dat je anders gaat denken, bijvoorbeeld:
ik ga lekker in de tuin zitten in plaats van naar die vergadering.
Ook al vinden ze me niet aardig als ik er niet ben, wat zou dat.
Belangrijk is dat ik mezelf accepteer. Ook de positieve gedachten
worden gevolgd door oogbewegingen. Door deze hele simpele therapie
kunnen nare gevoelens helemaal verdwijnen en wat het aardige is,
ze komen niet meer terug. Cliënten zeggen erover; het is net een
foto die verbleekt. Hoe ze ook hun best doen, ze kunnen zich niet
meer voorstellen dat ze zich er zo druk om hebben gemaakt.
|