Ik rust toch ook uit als ik televisie kijk?

Veel mensen scoren hoog op de uitspraak 'In mijn vrije tijd kijk ik voornamelijk tv' van de Ben ik burnout? vragenlijst (opgenomen in mijn boeken over burnout). Ze reageren verbaasd als ik ze adviseer het televisiekijken te beperken. Maar als ik naar een soap kijk of een spannende voetbalwedstrijd dan rust ik toch ook uit?

Helaas is dat niet zo. Tijdens het televisiekijken span je onbewust heel veel spieren. De spierspanning stelt je in staat te vechten of te vluchten. Het is een stressreactie op basis van het stresshormoon adrenaline. Dit stresshormoon daalt in tijden van rust, maar stijgt als je werkt of sport. Het maakt je klaar voor actie. Maar als je televisie kijkt, handel je niet, integendeel. Het enige waar je voor opstaat zijn de zoutjes en het bier. Mannen en vrouwen keken in 2000 gemiddeld 168 minuten televisie per dag. Ik schat dat burnoutpatiënten zeker niet minder kijken, maar afgaande op hun zelfrapportage vaak meer. Ze kijken niet alleen 's avonds, maar ook overdag.

Televisiekijken heeft twee nadelen. Het eerste is dat je minder tot rust komt. De stresshormonen dalen onvoldoende, waardoor je ook onrustig slaapt en de volgende dag niet echt uitgerust wakker wordt.. Het tweede nadeel is dat je te weinig beweegt. Onlangs stond in de Volkskrant dat te weinig bewegen de kans op hart- en vaatziekten, kanker en diabetes behoorlijk vergroot. Na het roken is onvoldoende beweging de tweede oorzaak van ziekten.

Hoeveel moet je bewegen? The Australian van 3 mei adviseert: 10.000 stappen per dag. Verpleegkundigen en onderwijzers halen dat bijna. Ze lopen ongeveer 6 kilometer per dag (8000 stappen) terwijl ze hun werk doen. Maar ook zij zouden naast hun werk nog een half uurtje stevig moeten stappen. Als je zittend werk doet, zoals callcenter-operators, haal je met moeite 2800 stappen per dag. Zij zouden iedere dag nog ruim anderhalf uur stevig moeten wandelen.

Burnoutpatiënten, die ziek thuis zijn, bewegen vermoedelijk evenveel als callcenter-operators doen. Ze zouden er goed aan doen meer te bewegen en de inspanning af te wisselen met uitrusten, helmaal niets doen. Zo leren ze de ontspanningsrespons. Vier keer per dag een half uur flink inspannen is ideaal.

Maar wat moet je dan 's avonds doen, als je het televisiekijken beperkt? Een beetje lummelen, naar muziek luisteren, kletsen, foto's plakken, een ontspannend klein eindje slenteren of fietsen. Een bad nemen, thee zetten, bladen lezen, een taart bakken voor de volgende dag of alvast een lekker toetje voorbereiden. Maak een lijst van vijftig leuke dingen en doe er iedere avond een van.