Contact met collega’s kan angst oproepen. Je gaat ze uit de weg en je maakt je steeds minder zichtbaar. Hoe kan zelfhypnose je hiervan afhelpen?

Jolein is coördinator van een team maatschappelijk werkers. Ze doet het werk met veel plezier, maar merkt dat ze bij sociale gelegenheden steeds angstiger wordt. In de kantine trillen haar handen als ze een kopje thee beetpakt. Ze schaamt zich voor het trillen en blijft weg uit de kantine. Ook aan feestjes of recepties doet ze niet mee. Collega’s die informeren naar waar ze blijft, stuurt ze met een kluitje in het riet. Ze is altijd druk, moet dit nog afronden, gaat binnenkort op vakantie of is net terug en heeft een berg emails. Allemaal smoesjes. Ze voelt zich ongemakkelijk, omdat dit soort vermijdingsgedrag niets voor haar is en besluit hulp te zoeken bij een hypnotherapeut.

Wat is hypnotherapie?

Een moderne hypnotherapeut is geen magiër die iedereen in een zaal in trance brengt en rare dingen laat doen. Een hypnotherapeut verandert iemands bewustzijnstoestand door een lichte trance op te roepen. De trance komt door een combinatie van ontspanning, visualisatie en gerichte aandacht. Je laat de controle los en daardoor komen soms onbewuste zaken aan de orde met als gevolg dat klachten verdwijnen of afnemen.

Alledaagse ervaring van trance

Trance was vroeger een bewustzijnstoestand waarin je je overgaf aan de macht van een ander die je allerlei dingen liet doen die je je daarna niet meer kon herinneren. Die opvatting is achterhaald. Trance staat nu voor een kortstondig moment van vervoering, een verandering van bewustzijn die je iedere dag kunt ervaren als je even afdwaalt, er niet bij bent, in hogere sferen bent beland. De zangeres Patty Griffin vertelt hierover in een kranteninterview ter gelegenheid van haar net verschenen Servant of Love. Dit nummer overkwam haar ’s nachts, en ze werkte het de volgende dag uit. ’Ik weet nog steeds niet wat ik ermee bedoel. Dat is magie, pas later ga ik het begrijpen. Misschien ook is het een nummer waar niet over te praten valt, maar waar je gewoon naar moet luisteren.’ Zij beschrijft een trance-achtige ervaring waar ’s nachts een nummer tot haar komt. Ze stelt zich open voor haar onbewuste en heeft er rationeel geen controle over. Vandaar dat ze zegt dat je er maar naar moet luisteren.

Voorbeeld van hypnotherapie

De therapeut roept een lichte trance op door een visualisatie van een bootreis. Jolein houdt haar ogen lichtjes gesloten, ziet zichzelf in de boot stappen en langs de oevers van een brede rivier varen. Onder de bomen picknickt een gezin. Tot haar verrassing herkent ze haar vader, moeder, broer en zussen. Ze stapt uit en voegt zich bij het gezin. Haar vader en moeder zitten apart van de kinderen. Ze voelt dat haar moeder heel graag wil dat ze naast haar komt zitten. Dat doet ze, ook al wil ze liever een beetje lol maken met haar broer en zussen. Ze neemt afscheid van het gezin, stapt weer in de boot en komt weer terug met haar aandacht in de spreekkamer.

Inzicht

Door de oefening kreeg Jolein inzicht in de oorsprong van haar angst: in het gezin wilde ze niemand tekort doen en er voor  haar moeder zijn. Ze zette daarvoor haar eigen behoefte opzij. Wat zegt dat over haar angst in het hier-en-nu, in de kantine? Ze wil iedereen even veel aandacht schenken en dat lukt niet als ze een half uur luncht. Ze ziet in dat ze best voor zichzelf mag kiezen en gewoon bij iemand kan gaan zitten met wie ze een leuk gesprek kan voeren. De anderen zullen zich heus niet verwaarloosd voelen en haar afwijzen. Kort gezegd: ze hoeft zich niet op te offeren. Jolein had hier voldoende aan om zich weer prettig te voelen op haar werk en sociaal met haar collega’s om te gaan.

Je kunt onderstaande oefening in een pauze op je werk toepassen, voor een afspraak waar je tegen op ziet, of als je in het openbaar moet spreken. Ieder onderdeel kun je dagelijks tussen de vijf en tien minuten oefenen. Kies uit wat je aanspreekt, de woorden die je ontspannen.

Zelfhypnose-oefening

1 Voorbereiding

Belangrijk is je onbewuste in positieve, lichaamsgerichte termen toe te spreken. Je kunt dit leren door eerst een lijst te maken van wat je dwars zit of frustreert. Selecteer daaruit de woorden die verbonden zijn met het lichaam, zoals een zwaar hoofd, pijn in m’n buik, ligt zwaar op m’n maag. Schrijf dan het tegenovergestelde op, bijvoorbeeld een zwaar hoofd wordt: kalmte en ontspanning in het hoofd. Zo leer je je onbewuste positief te beïnvloeden in de richting van lichtvoetigheid en welbevinden. Besteed de komende dagen extra aandacht aan hoe je jezelf toespreekt. Drie kwart van de tijd zijn we bezig met te veroordelen en onszelf of de ander verwijten te maken. Word het je bewust en zie de mogelijkheden tot verandering. Daar krijg je energie van!

2 Praat op een rustige, monotone manier tegen jezelf

Hoe je praat heeft veel invloed op hoe je je voelt. Stel je voor dat je woedend wilt uitvallen, maar alleen maar kunt fluisteren en heel langzaam praten. Gaat dit lukken? Nee dus, bij woede schreeuw je het liefst en bijt je iemand iets toe. Voor zelfhypnose praat je tegen jezelf op een rustige, haast slaapverwekkend toontje. Met je toon kun je datgene wat je wilt suggereren, bijvoorbeeld dat er een oplossing is, dat je nu kunt veranderen, of dat je zorgen veranderen in bloemen aan de kant van de weg.

3 Focus op het lijf

Zeg tegen jezelf dat je voelt hoe je lichaam aanwezig is en ruimte inneemt. Je stelt je voor dat je je voorzichtig laat zakken in een bad. Het water in het bad stijgt doordat je erin laat glijden, je voelt je voorhoofd glad worden, je wenkbrauwen en ogen, je kaken ontspannen, je voelt je mond een klein beetje openstaan, je tong zacht tegen je gehemelte drukken. Je voelt als het ware je hoofd van binnen uit, de vezels, zenuwen, spieren en hersens zijn ontspannen. Schouders en armen zijn zwaar en ontspannen. De ontspanning trekt als een warme stroom door je lichaam naar de uiteinden van je handen en je voeten.

4 Focus op je ademhaling

Neem waar hoe de lucht door je neus naar binnen stroomt. Hoeveel lucht zou het zijn? Wat is de route in je lijf? De longen vullen zich en je blaast weer uit, je voelt de adem via de neusgaten naar buiten stromen.  Langzaam kom je tot rust, de adem gaat automatisch, net als het kloppen van je hart, het verteren van het eten. Je hoeft er niets voor te doen, je komt helemaal tot rust. Je buik gaat op en neer en je herhaalt de woorden ‘op en neer’. De geluiden die van buiten komen helpen je om in trance te komen, ze mogen er zijn, je bent vrij om je goed te voelen onder welke omstandigheden ook. Het contact met de stoel, met de voeten op de grond helpt je om steeds dieper en verder te ontspannen.

5 In het geval van weerstand

Soms voel je weerstand bij het oefenen, je bent snel afgeleid, wilt liever iets anders gaan doen. Accepteer de weerstand, onderzoek de gedachten en geef ze een kleur en een vorm. Als je zin hebt ga je jongleren met je gedachten. Ze komen en gaan. Als je je concentratie verliest, richt je aandacht op je linker pink, hoe de pink voelt en hoe fijn hij het vindt dat je je aandacht erop richt. De pink voelt warmer en zelf merk je hoe een gevoel van slaperigheid opkomt. Je oogleden voelen zwaar, je houdt ze haast niet meer open, het is een prettig gevoel waar je je steeds meer in laat glijden als in een heerlijk warm bad.

6 Jezelf de illusie van een keus geven

Misschien raak ik over vijf minuten ontspannen, of misschien elf, of over twintig minuten. Ik kan beginnen met mijn voeten te ontspannen of mijn handen of schouders of buik, ik heb de keuze. Ik kan vandaag beginnen met een salade te eten van kikkererwten of gegrilde groente of op een andere manier klaargemaakt. Ik kan in een lichte trance raken of een diepe.

7 De trance verdiepen

Bij iedere inademing voel ik m’n bewuste en onbewuste steeds meer in elkaar vervloeien, het geluid van een vliegtuig van buiten helpt me steeds meer de trance te verdiepen, iedere keer dat ik me bewust word van mijn bewustzijn neemt mijn onbewuste kennis van wat onbewust is.

8 Van bewust naar onbewust

De volgende stap is jezelf in de trance begeleiden. Zoals met een bootje varen over de rivier, op zoek naar wat de oever te bieden heeft, of een hoge trap tree voor tree afdalen, dieper en dieper totdat je bij een open plek aangekomen bent waar je even gaat uitrusten, de warmte van de zon op je gezicht voelt. En terwijl je een vraag stelt of naar een oplossing zoekt, doemt vanuit je onderbewuste datgene op waar je nog meer behoefte aan hebt of waar je verlangen naar uitgaat. En terwijl je bewuste op zoek is naar een oplossing, brengt je onderbewuste je dieper in trance, komt met andere oplossingen en herinneringen, die je krachtiger maken en je de zin geven het uit te proberen. En terwijl sommige antwoorden opkomen, zijn andere in wording, bewegen zich naar de oppervlakte, met een verdieping van de trance die je goed doet en veel veranderingen zal bewerkstelligen, nu of in de komende tijd, terwijl de verschillende kanten van je persoon meer en meer harmonie vertonen.

De verschillende onderdelen van in trance komen kun je oefenen en ze helpen je ook minder last van stress te hebben. Zie de stressbron als een uitlokker van meer en meer ontspanning, het helpt je verder in je bootje de rivier af te zakken of je te concentreren op je linker pink en daar naar toe te gaan waar je bewuste en onbewuste samenwerken in het vinden van een uitweg of een juiste keuze of oplossing. Als je op deze manier hypnose toepast, geef je je niet over aan de macht van een ander, een hypnotiseur, maar leer je van krachten in jezelf gebruik te maken.