Hoe kun je met al die feesten en partijen van december nog een beetje een relaxte maand maken?
Zelf was ik na Sinterklaas alweer aan vakantie toe. Gedichten schrijven, inkopen doen, een maaltijd koken, en daarna een enerverende pakjesavond met kinderen, kleinkinderen en hun aanhang. Heel gezellig, maar niet als ik de volgende dag nota’s moet schrijven en ook nog naar een verjaardag moet.
Toch sta ik ’s ochtends alweer een bananencake te bakken in de vorm van een hart. Met de terugkerende gedachte: en straks moet ik al die verplichte praatjes weer voeren. Hoe kom ik zo’n middag door?
“Gewoon over leuke dingen praten”, adviseert mijn man nuchter. “Over wat mensen energie geeft, hun mooiste vakantie, waar ze het liefst uit eten gaan.”
Dat vooruitzicht beurt me op. Maar dan nog: hoe houd ik voldoende energie om naar iedereen te luisteren?
Op het feest tref ik iemand met wie het meteen weer prettig praten is. Dat helpt. Toch blijf ik me erover verwonderen hoe anderen het voor elkaar krijgen om sociaal te zijn, zelfs als ze daar waarschijnlijk óók niet altijd zin in hebben. Een vrouw die als laatste binnenkomt, begroet iedereen uitbundig en prijst mijn goudkleurige bananenhart alsof ik net de finale van Heel Holland Bakt heb gewonnen. Ik glimlach, maar denk: O, jij bent jezelf duidelijk aan het overschreeuwen.
Op dat moment besef ik hoe ik mezelf óók regelmatig in de weg zit. Niet door te overschreeuwen, maar door een oud patroon dat zich meldt wanneer ik moe ben.
Als kind las ik graag. Mijn ouders maakten zich daar zorgen over: ik moest “sociaal zijn”, met anderen spelen, naar buiten gaan. Zo kreeg ik al vroeg het gevoel dat mijn eigen verlangen — in een hoekje met een boekje— niet overeenkwam met hoe ik me hoorde te gedragen.
En dat oude gevoel steekt soms ineens de kop op. Zeker in de decembermaand waarin de druk oploopt: er leuk uitzien, beschikbaar zijn, sociaal zijn. Dan is het alsof dat kind in mij fluistert: Je schiet tekort. Lekker in dat hoekje willen lezen is niet oké.
Het helpt om me bewust te worden van wat er gebeurt. Als ik weet waar die spanning vandaan komt, kan ik er anders mee omgaan.
December is dé maand waarin kinderschema’s geactiveerd worden: oud zeer dat zich mengt met nieuw gedoe. Je kunt last krijgen van het gevoel dat je onvoldoende bent, dat je geen grenzen mag stellen, dat je moet leveren, of dat je er niet helemaal bij hoort. En dat geeft extra stress boven op de druk die er al is.
Als je merkt dat je de sociale verplichtingen ook even zat bent, onderzoek dan eens welk negatief schema bij jou opspeelt. Welke basisbehoefte is in je jeugd te weinig vervuld? Erkenning? Geborgenheid? Spontaniteit? Zelfexpressie?
Onder druk gaan we reageren zoals we dat vroeger deden: teruggetrokken, boos, sip, angstig, verongelijkt — het oude script draait moeiteloos weer af.
Maar zodra je het voelt gebeuren, kun je kiezen. Niet door die oude pijn weg te drukken, maar door er als volwassene zelf mee om te gaan. Humor helpt. Zelfrelativering ook.
En ja, dan helpt het óók om een paar luchtige gespreksonderwerpen paraat te hebben. Maar daar kom je pas op als je het oude schema herkent en er afstand van neemt.
Zo kun je, zelfs in de drukte van december, een beetje je eigen rust terugvinden.