Bianca (32) werkt bij een IT-bedrijf en is uitgeput. Ze klaagt over haar leidinggevende die veel werk op haar afschuift. “Ze is overal net niet, zo ontbreekt er leiding aan ons team.” Van mij wil ze horen hoe ze daar beter mee om kan gaan.
“Die afwezigheid geeft je misschien ook veel vrijheid”, zeg ik.
In theorie klopt dat, in de praktijk niet.
Gevolgen van een gebrek aan grenzen en regie
Hoewel Bianca veel zelf kan beslissen, voelt ze zich juist geleefd door haar werk. Zij en een collega vullen het gat dat hun leidinggevende laat vallen. Grenzen stellen blijkt lastig. Als Bianca aangeeft dat ze niet naar een vergadering gaat, volgen er meerdere mails met dezelfde strekking: ‘Bianca, zou jij dit nu doen of ik? Ik dacht dat we hadden afgesproken dat jij ging.’ De boodschap is duidelijk: jij moet het oplossen.
De boosheid op haar leidinggevende slaat bij Bianca naar binnen. Ze heeft het gevoel dat het niets voorstelt wat ze doet; ze blijft piekeren over wat er gebeurt zonder tot een oplossing te komen. Dat haalt alle energie bij haar weg.
Impact van slecht management en werkstress op de werkvloer
Op dezelfde dag dat ik Bianca spreek, krijg ik een mail van Annelies, die ook zegt al haar energie te verliezen door een disfunctionerende leidinggevende. In dit geval gaat het over een leidinggevende die juist als overcontrolerend wordt ervaren. Altijd checken hoe laat iemand binnenkomt. En als ze er zelf niet is, vraagt ze het na bij anderen op het werk.
Annelies zou naar ander werk kunnen uitkijken, maar doet dat niet omdat ze het werk dat ze doet leuk vindt en het onrechtvaardig vindt als zij moet opstappen, omdat haar leidinggevende zo’n control freak is.
Bianca en Annelies zijn niet de enigen die lijden onder slecht management. Volgens recente cijfers heeft 17% van de werknemers last van ongewenst gedrag op de werkvloer. Jaarlijks zorgt dat voor 2,4 miljoen dagen ziekteverzuim. Kosten: 870 miljoen. (Factsheet werkstress
Wat kun je doen in zo’n geval?
De eerste stap is simpel: Bespreek het met je leidinggevende, liefst met iemand van HR erbij. Zeg dan geen algemene dingen als ‘jij geeft te weinig leiding’ of ‘je bent te controlerend’. Wees concreet en beschrijf wat er gebeurt.
Laat het daar niet bij. Geef ook aan wat die gebeurtenissen met je doen: onzekerheid, het verlies van focus … Maar zeg vooral wat je zelf belangrijk vindt. Bijvoorbeeld dat grenzen gerespecteerd worden, dat je op je woord wordt geloofd, dat je serieus wordt genomen.
Eigen waarden centraal stellen voor meer energie
Als je naar voren brengt wat voor jou belangrijk is, voel je je krachtig. Je stelt je niet afhankelijk op, stopt je energie niet in het veranderen in de ander, maar staat voor wat je drijft en motiveert. Zo keert de boosheid die je voelt zich niet naar binnen.
Het kan dat je er samen uitkomt, dat de leidinggevende bijvoorbeeld dezelfde dingen waardeert en belangrijk vindt. Dat is dan mooi meegenomen. Het kan ook zijn dat je een botte reactie krijgt. Dat controle nodig is bijvoorbeeld, omdat medewerkers nu eenmaal de kantjes ervan aflopen, of dat je juist meer initiatief en verantwoordelijkheid moet nemen.
Dat is dan jammer. Maar omdat je duidelijk hebt gemaakt waar je voor staat, keert de boosheid zich niet naar binnen. Je kunt die boosheid dan loslaten. Je hebt er meer aan je energie te gebruiken om nieuwe mogelijkheden te onderzoeken, contact te maken met je netwerk en na te gaan of die nog een leuke werkplek voor je weten.