Wie kiest voor een bestaan als zelfstandige, denkt doorgaans goed na over het soort werk dat gedaan moet worden, over opdrachtgevers, en financiën. Minder aandacht is er voor hoe je omgaat met financiële onzekerheid en hoe je werk en privé in balans houdt. Juist met dat laatste raakt de zelfstandige soms hopeloos in de knoop.

Van het oorspronkelijke idee dat je je eigen tijd kunt indelen, komt vaak weinig terecht, waardoor zelfs de succesvolle zelfstandige zich uiteindelijk afvraagt: waar doe ik het allemaal voor?

Hoe voorkom je dat je in die valkuil valt?

Lina is een onafhankelijke Zweedse professional. Ze werkt vanuit huis als redacteur tegelijkertijd voor verschillende klanten. Ze heeft een man en twee kinderen. Haar man heeft een baan van 9 tot 5. Als hij aan het werk is, doet zij het huishouden, de kinderen en zorgt voor het eten. Na het eten begint haar werk. Dat gaat goed als haar kinderen op tijd naar bed gaan, maar dat gebeurt niet altijd, en dan moet zij dat opknappen: haar man kijkt, met een biertje in zijn hand, naar zijn favoriete tv-serie. Zijn werkdag zit erop.

Wat er ook gebeurt, Lina moet haar klanten tevreden houden. Zonder tevreden klanten geen nieuwe klanten. En zonder nieuwe klanten geen inkomen. Het wordt een tredmolen en ze voelt zich al snel gevangen. Wat begon als een idee van vrijheid is omgeslagen in een toestand van permanente stress.

Verschillen met mensen in vaste dienst

Dit voorbeeld komt uit Busyness around the business, het proefschrift van Anne Annink. Ze vergelijkt hierin de werk-privébalans van verschillende typen zelfstandigen in Nederland, Spanje en Zweden. Veel zelfstandigen beginnen voor zichzelf met het idee dat ze dan meer greep hebben op hun vrije tijd dan als ze in vaste dienst werken. En veel zelfstandigen zijn ook wel tevreden over hun werk-privébalans, ook al zijn ze op sommige gebieden slechter af dan collega’s in vaste dienst.

Zo zijn er zijn verschillen rond zwangerschapsverlof, ouderschapsverlof, mantelzorg, vrij vanwege bijzondere omstandigheden of kinderopvang. Zelfstandigen krijgen daarnaast vaker te maken met lastige klanten die ze ook nog eens tevreden moeten houden. En dan is er altijd het spook van de financiële onzekerheid. Voor de gezondheid pakt dat vaak funest uit. Opvallend aan de pluszijde: zelfstandigen zijn meer tevreden over de werk-privébalans als de overheid het makkelijk maakt een zaak te starten en te runnen. Minder bureaucratie is goed voor de werk-privébalans. Dat is effectiever dan geld steken in vergoedingen voor kinderopvang.

Zaken als permanente bereikbaarheid en flexibel met deadlines omgaan, trekken een sterke wissel op het privéleven. De partner is niet altijd even steunend als er weer ‘s avonds of in het weekend gewerkt moet worden. En de vrije tijd, het sociale leven en al dat soort mooie dingen waar het de zelfstandige oorspronkelijk om te doen was, verdwijnen als sneeuw voor de zon.

Psychologische kant

Hoe houd je het dan toch nog leuk als zelfstandige? Het proefschrift van Anne Annink geeft daar een duidelijk handvat voor. Succesvolle zelfstandigen, die voldoening vinden in hun werk, houden zich niet alleen bezig met de organisatie van hun werk, met timemanagement en financiële administratie, maar richten zich ook op de psychologische kant van het werk.

Wie geen functioneringsgesprekken meer hoeft te ondergaan, doet er goed aan regelmatig over zijn of haar eigen functioneren en motivatie na te denken. Hoe dicht sta je nog bij je oorspronkelijke motivatie? Ben je zelfbewust genoeg om loon naar werken te vragen en bijvoorbeeld niet uren ongedeclareerd te laten, omdat je bang bent opdrachtgevers te verliezen als je te veel declareert? Weet je wanneer je steun van anderen nodig hebt en durf je daar ook naar te vragen? In het voorbeeld van Lina: hoe verdeel je de taken rond het naar bed brengen van de kinderen?

De zelfstandige ondernemer of zzp’er die erin slaagt om op deze manier emotioneel stabiel te blijven, is meer tevreden over de werk-privébalans.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Fill out this field
Fill out this field
Geef een geldig e-mailadres op.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Menu