Depressieve jonge vader: richt je op je werk

Jonge vaders hebben vaker last van een depressie dan hun leeftijdgenoten zonder kinderen. Harde cijfers over de oorzaken zijn er niet. Is de papadag misschien toch te veel gevraagd? In haar praktijk merk ik dat depressieve jonge vaders er vaak baat bij hebben om zich weer op hun werk te richten. Zijn er nog andere oplossingen?

Erik heeft zich ziek gemeld vanwege depressieve klachten. Hij is prikkelbaar, kan zich moeilijk concentreren en vergeet van alles. Naast een drukke baan van vier dagen per week zorgt hij één dag per week voor zijn dochter van een jaar. Op zijn werk voelt het alsof hij nooit kan doen wat hij zou moeten doen, en thuis wordt hij gek van het blokjes leggen met zijn dochter. Doet hij dan niks goed?

Depressieve vaders zijn geen nieuw verschijnsel. Vier jaar geleden schreef ik al in een column over het idee dat het verschijnsel toeneemt. De American Academy of Pediatrics signaleerde toen dat jonge vaders van rond de 25 de eerste vijf jaar na de geboorte van hun kind bijna 70 procent meer kans hebben op depressieve klachten dan mannen zonder nakomelingen. Het percentage mannen dat na de geboorte van een kind met een depressie kampt, is 5 tot 10 procent. Dat lijkt nu niet veel anders.

Oorzaken 

Het is gissen naar oorzaken van de depressie bij jonge vaders. Het kan zijn dat het, net als bij vrouwen, aan hun veranderende hormoonhuishouding ligt. Mannen met jonge kinderen maken namelijk minder testosteron aan dan ze daarvoor deden. Dat maakt het makkelijker voor ze om de zorgtaak op zich te nemen, maar het zou ook de vatbaarheid voor depressie kunnen vergroten. Voor man en vrouw geldt dat ze door slaapgebrek uitgeput raken.

En dan zijn er de nieuwe normen. Van een vader wordt verwacht dat ook hij ’s nachts zijn bed uitkomt als de baby huilt. En als hij dan toch thuis is, wordt ook verwacht dat hij andere huishoudelijke taken op zich neemt, zoals stofzuigen, de was doen en ramen lappen. Ja, dan is er minder tijd voor de dingen die hij leuk vindt, zoals stappen met zijn vrienden of naar de sportschool gaan. Ook al vindt zijn vrouw het goed dat hij dit soort dingen doet, ze zal er toch niet blij mee zijn, al was het maar omdat de druk voor haar dan alleen maar toeneemt.

Wat ook meespeelt is dat het voor de meeste mannen waarschijnlijk geen jongensdroom was om voor kinderen te zorgen en het huishouden te doen. Het is toch iets anders dan riddertje spelen. Wat dat betreft hebben veel vrouwen een streepje voor, die droomden er al van om met baby’tjes te tutten.

Gebrek aan erkenning kan ook een pijnlijke ervaring zijn voor mannen die zich vol goede moed op de verzorging van hun kind storten. Na de bevalling is het de moeder die alle aandacht krijgt. Misschien dat de papadag wat dat betreft nog wat goedmaakt, maar dat is misschien toch niet voldoende.

Werk 

De depressieve vaders die ik in mijn praktijk zie, praten voornamelijk over hun problemen op het werk. Ze krijgen niet de promotie waar ze op hadden gemikt, een leuke functie gaat aan hun neus voorbij, of ze verdienen minder dan ze zouden willen. Ze hebben het gevoel te falen. Zowel als man die het geld binnenbrengt, als als vader die leuk speelt met zijn kinderen. Ze reageren hier vaak op met hulpeloosheid: wat ik ook doe, ik doe het nooit goed genoeg. Gevolg is dat ze zich leeg voelen en lijden aan een gevoel van neerslachtigheid.

Natuurlijk zijn er ook jonge moeders die last hebben van depressieve klachten. Die hebben meer last van schuldgevoel. Ze voelen zich schuldig omdat ze niet genoeg doen voor hun werk en voor hun kinderen. Dat is ook vervelend, want dat leidt tot veel gepieker, maar het is iets anders dan de apathie die mannen kunnen vertonen.

Behalve voor de vaders zelf, is het ook voor de kinderen niet prettig als hun papa depressief is. Depressieve vaders spelen niet met hun kinderen, lezen niet voor en slaan ze vaker. Op die manier komt er van de hechting tussen vader en kind weinig terecht. Alle reden dus om snel uit die depressie te komen.

Ambitie

In strijd met feministische principes adviseer ik depressieve vaders vaak om zich meer op hun werk te richten en te zien hoe ze daar hun ambities waar kunnen maken. Dat is in ieder geval een manier waarop ze zich vaak snel weer beter voelen.

Maar misschien is er nog iets belangrijkers wat ze kunnen doen: praten over de moeite die ze hebben met de zorg voor huis en kinderen. Het ligt voor de hand om dat te doen, maar het sociale kader daarvoor ontbreekt. Over hun werk kunnen vaders makkelijk zeggen wat ze willen bereiken en wat daarbij mogelijk in de weg staat, maar als het over de zorg voor kinderen gaat, waar ligt dan hun ambitie? Wat kun je dan redelijkerwijs van jezelf verwachten? Daar hebben ze nooit over nagedacht, laat staan dat ze daar iets bij hebben gevoeld. Begrijpelijk gezien de cultuur waarin ze zijn opgegroeid, maar wel iets om te veranderen. Te beginnen door maar eens met vrienden te praten over mogelijke teleurstellingen over het vaderschap.

Daarnaast zijn er tal van praktische adviezen. Overleg bij ernstig depressieve klachten met de huisarts en vraag eventueel een doorverwijzing naar de psychiater. Bespreek de mogelijkheid van antidepressiva. Combineer de medicijnen met individuele cognitieve gedragstherapie of relatietherapie. Maak afspraken over de zorgtaken, plan tijd voor jezelf en elkaar, val elkaar niet lastig met je gevoelens tekort te schieten en neem de tijd om erachter te komen wat echt belangrijk is in je leven. Misschien is dat wel je werk. Stop dan met de papadag en pak de traditionele vaderrol op, zorg voor opvang en ga vijf dagen in de week werken.

 

Vorig bericht
Wondermiddel tegen werkdruk wordt zelden gebruikt
Volgend bericht
Hoe zet je de stressknop uit?

Gerelateerde berichten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Fill out this field
Fill out this field
Geef een geldig e-mailadres op.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Menu