Helpen stalen zenuwen tegen faalangst?

Turner Yuri van Gelder mist de finale op de Olympische Spelen omdat hij om 6 uur ’s ochtends beschonken terugkeerde in het Olympisch dorp. Zwemster Femke Heemskerk komt ook niet in de finale, omdat ze onder haar kunnen presteerde. Niets ten nadele van deze Olympiërs die onder onvergelijkbare druk moeten presteren. Maar ze roepen wel de vraag op: hoe voorkom je dat je de verkeerde dingen doet op het moment dat je moet presteren?

Als je moet presteren onder druk, heb je niets aan goede adviezen als: ga mediteren, zorg dat je in een flow komt of dat je meer zelfvertrouwen hebt. Sportpsychologen die zoiets propageren, slaan de plank volledig mis, volgens de psycholoog Ger Post in zijn boek Stalen zenuwen (2016)

Volgens Post moet je je voorbereiden op de stress van het presteren door tijdens het trainen de druk op te voeren. Hij geeft het voorbeeld van de van oorsprong Nederlandse coach Lansdorp die de tennister Sjarapova trainde. Lansdorp kwam erachter hoe belangrijk geld voor Sjarapova was. Dat geldt voor veel mensen, maar voor Sjarapova in het bijzonder. Haar vader verhuisde van zijn laatste geld naar de VS om haar trainingen te betalen. Lansdorp bedacht nu voor de training dat Sjarapova 5 dollar zou krijgen als ze in één keer met haar service een blikje kon raken. De druk was hoog, want als ze miste, kreeg ze niet nog een kans.

Zoals Sjarapova met een beloning onder druk werd gezet, zo worden andere sporters tot op het bot gekrenkt met het doel ze beter te laten presteren. Soms werkt deze methode, zoals bij het oefenen van penalty’s nemen. Met publiek achter de goal is het spannender dan vrijblijvend op het doel schieten. Met eindeloos oefenen zonder de druk op te voeren komt niemand verder.
Dat het opvoeren van druk tijdens het oefenen kan werken, merkte ik onlangs bij een van de musici die ik coach. Tijdens de voorbereiding op de auditie voerde ze geleidelijk de druk op, door steeds korte stukjes van haar muziekspel voor me op te nemen en die via WhatsApp te versturen. Zo liet ze zien hoe ze vorderde. Vlak voor de auditie gaf ze tweemaal een try-out voor een select groepje mede-musici, vrienden en familie. Uiteindelijk won ze de auditie niet en kon ze hier heel goed mee omgaan. Ze had goed gespeeld, maar kennelijk was een ander beter. Ze vond het zelfs een overwinning op zichzelf dat ze überhaupt auditie had gedaan en de uitdaging was aangegaan.

Faalangst

Maar soms speelt er iets anders als je moet presteren, en dan werkt het opvoeren van de druk juist averechts, namelijk als je last hebt van faalangst. Ik weet niet hoe Yuri van Gelder én Femke van Heemskerk getraind zijn, maar in ieder geval hebben zij in de media gezegd dat ze last hebben van faalangst. Bij Van Gelder leidt dat mogelijk tot vermijdingsgedrag (drugs- of alcoholgebruik), bij Heemskerk tot startblokangst en demonen in haar hoofd.

Je hoeft geen sporter te zijn om last te hebben van startblokangst. Zo coachte ik een ondernemer met spreekangst. Als hij een toespraak moest houden, lukte het hem niet om uit zijn stoel te komen. Het was alsof hij eraan vastgeplakt zat.

Bij faalangst speelt het emotionele brein vaak een hoofdrol. Dat is het deel van ons brein dat reageert op signalen van bedreiging. Als de te leveren prestatie vooral als bedreiging wordt ervaren, kunnen we op dat moment niet veel met rationele overwegingen. Daar reageert dat deel van het brein niet op. Wat dan wel helpt, is de methode van Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) die rechtstreeks inwerkt op dat emotionele brein. Je maakt een plaatje van de angstige situatie en leert hier met gezonde spanning op te reageren.

Hoe kom je erachter wat voor jou het beste is om te leren presteren onder druk? Merk je dat het opvoeren van druk je meer plezier geeft, dan lijkt het verstandig om op die weg verder te gaan. Neemt de paniek alleen maar toe met toegenomen druk, dan kun je het best zoeken naar iets dat je tot rust brengt. Mediteren of zo.

Vorig bericht
Moderne verslaving
Volgend bericht
Vijf bezwaren tegen mindfulness- en gelukstrainingen

Gerelateerde berichten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Fill out this field
Fill out this field
Geef een geldig e-mailadres op.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Menu