Slim omgaan met emoties

Boosheid, verdriet, angst, ontroering of voldoening – je voelt het allemaal wel eens op je werk. Hoe kun je daar slim mee omgaan? 

Als therapeut word ik geacht me niet te laten meeslepen door mijn eigen emoties. Dat is niet altijd makkelijk. Laatst liep er een muis door de praktijkruimte. Mijn automatische reactie is dan om te gaan gillen. Ik schrik en vind het eng. Maar ik kan natuurlijk moeilijk gaan gillen als iemand me een serieus verhaal vertelt. Ondertussen deed de muis of er niets aan de hand was en snuffelde hij op z’n gemak naar wat eetbaars. In een flits wist ik wat ik moest doen: focussen op mijn ademhaling. Drie tellen inademen, vier tellen uitademen. In stilte natuurlijk. Het werkte, ik heb niet gegild, en ik denk dat de cliënt het niet heeft gemerkt. Bewust ademhalen en tellen helpt, omdat je daarmee je werkgeheugen belast, waardoor er minder ruimte is voor de zich opdringende emotie. Ik zag niet eens wanneer en waar de muis verdween. 

Dit is een onschuldig voorval en deze interventie ging volstrekt automatisch. Waarschijnlijk omdat ik deze techniek zo vaak aan anderen uitleg. Het is een truc die je bewust kunt inzetten, en die je helpt om een acuut opkomende emotie onder controle te krijgen. 

Het overkomt me ook wel dat cliënten me iets vertellen waardoor ik echt van mijn stuk raak. Zoals het verhaal van een vader over de geboorte van een tweeling. Eén kind was gezond, met het andere was van alles aan de hand. Een maand hebben artsen geprobeerd de baby in leven te houden. Uiteindelijk is hij in de armen van de vader gestorven. Nu is de vader bang zijn nog levende kind te verliezen. Mijn kleindochter van een paar maanden ligt op dat moment geïsoleerd in het ziekenhuis vanwege het zeer besmettelijke norovirus. Net als bij de muis doe ik ook nu zonder erbij na te denken iets wat me helpt mijn eigen emotie opzij te zetten: ik probeer deze emotie niet weg te drukken, maar laat die juist toe, waardoor ik mijn aandacht weer op het verhaal van de vader kan richten. Door mijn eigen pijn niet te verdringen, kan ik hem ook weer loslaten. 

Frustratie

Emoties die je belemmeren je werk goed te doen, zijn geen uitzondering. Misschien werk je onder zware druk. Je weet dat het niet helpt om dan te gaan klagen. Toch doe je het misschien, om lucht te geven aan je frustratie. Maar je kunt je ook afvragen: hoe kan ik die frustratie voor me laten werken? Misschien kun je de hulp van anderen inroepen en werkzaamheden aan hen overdragen. Misschien kun je het op een vergadering ter sprake brengen of voorleggen aan je manager. Misschien ook kun je voorstellen een onafhankelijk onderzoek naar de werkdruk te laten verrichten. Verandering bereik je als je medestanders hebt en bijvoorbeeld met hulp van de vakbeweging acties kunt voeren tegen te hoge werkdruk. Zo laat je de frustratie los en kun je je energie richten op verbetering. 

Het helpt ook om een onderscheid te maken tussen relevante en irrelevante emoties. Mijn angst voor de muis was irrelevant, daar hoef ik verder niets mee. Tenzij die muis vaker opduikt; dan moet ik of de muis bestrijden, of mijn eigen angst. Zo kan een gevoel van spijt omdat je niet om promotie of opslag hebt gevraagd ook relevant zijn. Dan is het zinvol om alsnog voor verbetering van je positie te strijden. Maar als je je toevallig helemaal top voelt door een teveel aan koffie, dan is het minder verstandig om dat als leidraad voor je gedrag te nemen.

Om erachter te komen hoe je je emoties zo goed mogelijk kunt inzetten, kun je het best eerst onderzoeken waar je die emotie voelt in je lichaam. Heb je pijn in je buik? Ligt iets je zwaar op de maag? Heb je ergens een hard hoofd in? Wat drukt dat gevoel uit? Wat zegt het over je situatie? Welk verlangen zit daarachter? Wil je er iets mee? Zo ja: hoe ga je daar effectief mee om? 

Je eigen emoties begrijpen en gebruiken helpt ook om goed met anderen om te gaan. Laat je niet gek maken. Houd een rotzak of onbetrouwbare teamleider mentaal op afstand door een tijdreis te maken. Bedenk hoe je tien jaar later op deze situatie terugkijkt. Dat helpt om te relativeren. Of vraag een dwarsligger wat haar van standpunt kan doen veranderen. En vraag een nietsnut gerust waarom die er de kantjes vanaf loopt. Gaat makkelijk als je je eigen emoties in de hand hebt. 

Vorig bericht
Geef géén feedback, en meer verrassende lessen uit de sportpsychologie
Volgend bericht
Verplicht naar de film!

Gerelateerde berichten

No results found

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Fill out this field
Fill out this field
Geef een geldig e-mailadres op.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Menu