Het is weer eindexamentijd. En, wie kent het niet? De angst dat het niet gaat lukken. Dat je faalt.
Ook als je met vlag en wimpel slaagt, kan de angst terugkomen, niet alleen in je dromen maar iedere keer als je iets moet presteren voor een publiek. Hoe kom je daarvan af?
Weglopen uit angst
De meest radicale techniek om van je faalangst af te komen is door weg te lopen. Dat deed Sammy, een van mijn jonge cliënten. Vlak voor het eindexamen verkocht hij zijn studieboeken. Hij had er nooit in gekeken. Dat examen ging hij toch niet halen, dus dan er maar helemaal mee kappen. Een familielid dat daar lucht van kreeg, bracht hem alsnog de beginselen van de economie bij – het vak waar hij zo tegenop zag.
Zelf loop ik ook soms weg voor iets dat me te moeilijk lijkt. Laatst nog, toen ik werd gevraagd een online lezing te geven voor een internationaal publiek. In het Engels! Voor professionals! Dat gaat hem niet worden!
Ik deel mijn angst met anderen. Grappig: ik krijg dezelfde vraag te horen die ik anderen in zo’n situatie ook stel: Wat is het ergste dat je kan gebeuren?
Nou, dat mensen het niks vinden en afhaken, omdat mijn Engels te erg is om het aan te horen. En mijn geheugen is ook niet meer wat het is geweest. Wat als ik dingen vergeet?
Tja, dat kan allemaal gebeuren.
Ik kan dat erg vinden, maar ik kan ook denken: so what! Waarom zou ik er niet iets leuks van maken?
Mentale draai
Alleen al die mentale draai kan je helpen om zonder vrees de uitdaging aan te gaan. Bij Sammy gebeurde er iets vergelijkbaars. Tijdens het examen schoot er een muis door het lokaal. Een paar leerlingen springen gillend uit hun stoel. Sammy moet er hard om lachen en vindt dan alle rust om de examenvragen te beantwoorden.
Oplossing angst om te falen
Zowel bij Sammy als bij mij wordt de angst om te falen tenietgedaan door op een andere emotie te focussen. Je kunt dat op een standaard manier doen door rustig adem te halen, goed om je heen te kijken, op de verschillende kleuren en verschillende vormen te letten, naar de geluiden te luisteren die je om je heen hoort, en geuren op te snuiven.
Maar het kan ook anders. Van een musicus hoorde ik dat hij zijn angst om een solo te spelen kon bedwingen door even te ruiken aan het parfum van zijn vriendin dat hij op zijn hand had gespoten.
In een kranteninterview vertelt de 25-jarige topwielrenner Thymen Arensman dat hij beter presteert, door zich niet gek te trainen, maar door het plezier op te zoeken. In zijn geval door te dollen met zijn puppy Lotus.
Een advocate die steeds benauwd krijgt als ze een pleidooi in rechtszaal moet houden, dacht dat de angst vanzelf minder zou worden, als ze het maar vaak deed. Echt helpen deed het niet, totdat ze de mentale draai maakte door zich te focussen op het plezier in de goede argumenten waar ze mee kwam
Zo geef ik nu toch die lezing en houd ik mijzelf voor hoe leuk het is om iets van mijn ervaringen te delen met een internationaal publiek. Het publiek is niet de beoordelaar die met je afrekent, maar een geïnteresseerde die hoopt iets nieuws te horen.