Hardlopen beste medicijn tegen burn-out?

Sommigen beweren dat hardlopen het beste medicijn is tegen burn-out. Hebben ze gelijk? Of ren je dan juist sneller op een burn-out af?

Op 2 oktober promoveerde Juriena de Vries op een onderzoek naar het effect van joggen op burn-out. Voor haar onderzoek liet ze mensen men stressklachten drie keer per week hardlopen. Wat bleek? – de deelnemers waren minder vermoeid, sliepen beter en maakten minder cognitieve fouten.

Naar aanleiding van het proefschrift tweette psychiater en hardloper Bram Bakker: “Nu wetenschappelijk bewezen: Hardlopen, het allerbeste medicijn tegen een burn-out.” Zijn naamgenoot, tevens hardloper, en hoogleraar organisatiepsychologie Arnold Bakker, verstuurde ook al een tweet naar aanleiding van het proefschrift. Zijn tekst luidt: “Last van een burn-out? Ga hardlopen.”

Beide Bakkers lopen wel heel hard van stapel met de voorzichtige conclusie van De Vries. Zij zegt niet meer dan dat joggen helpt tegen werkgerelateerde vermoeidheidsklachten. Mag je daaruit afleiden dat hardlopen goed is voor iedereen met burn-out?

Symptomen

Juriena de Vries onderzocht geen mensen met burn-out, maar een groep werknemers met burn-out symptomen, en studenten met stressklachten. Mensen dus die nog werken of studeren. Daarvan bleek dat die zich beter voelden na het hollen. Daar kun je inkomen. De Vries plaats daar nog wel de kanttekening bij dat je voorzichtig moet beginnen en het langzaam moet opbouwen. Anders loop je kans op blessures.

De Vries onderzocht dus geen mensen die een burn-out hadden, maar mensen die zich moe voelden in hun werk. Bovendien maakt ze geen onderscheid naar de verschillende manier waarop stress zich kan voordoen. Voor haar onderzoek maakt dat misschien niet uit, maar als je serieus iets wilt zeggen over de relatie tussen hardlopen en burn-out moet je preciezer kijken naar wie daar wel en geen baat bij zou kunnen hebben.

Stresstypen

Stressonderzoekers als Dirk Hellhammer en Stephanie McClellan en Beth Hamilton hebben laten zien dat de manier waarop stress zich voordoet sterk afhangt van je persoonlijkheidstype. Pas als je een benadering kiest die bij je stresstype past, ben je geholpen. Dat geldt ook voor hardlopen: lang niet ieder stresstype heeft daar baat bij.

Sommigen wel. Dat is waar. Vooral de zogenaamde turbotypes, het type dat bij stress er nog een schepje bovenop doet. Het zijn mensen die veel energie kunnen verzetten. Als die hun energie steken in hardlopen in plaats van nog harder te gaan werken, werkt dat vaak goed.

Maar bij andere stresstypen werkt hardlopen juist averechts. Ze raken nog vermoeider dan ze al waren, en dan krijgen ze exceemklachten of worden snel ziek. Bij dit type burn-out zijn mensen heel lang over hun grenzen gegaan, en storten dan plotseling in (crashtype). Ze kunnen beter rustig wandelen en niet-competitief bewegen.

En dan heb je een type dat gevoelig van aard is en op kleine oorzaken reageert met een relatief hoge aanmaak van stresshormonen. Voor dit type is het vooral belangrijk de aandacht te richten op het herstel van de inspanning. Een uur hardlopen is een te hoog doel, misschien een kwartier met versnelde pas lopen en daarna even helemaal niets. Zodat het herstelmechanisme goed op gang komt

Het vierde type, het bore-outtype, zal nooit te motiveren zijn voor de hardlooptraining, de vermoeidheid alleen al. Dus dit type doet het goed op een stappenteller.

Blessures

Hardlopen brengt nog andere risico’s met zich mee waar je sowieso niet mee gebaat bent. Het risico op blessure bijvoorbeeld. Ongeveer een kwart van de beginnende hardlopers heeft hiermee te maken. Als je burn-out bent, is het risico daarop extra groot. Juist omdat je signalen van je lichaam negeert en denkt: doorgaan! En als je jezelf teveel uitput, vertraag je geheid je herstel.

Een veel verstandiger advies dan om te gaan hardlopen, is om dagelijks een uur te gaan wandelen. Dat geeft minder kans op ziek worden, dan als je gaat hollen. Wandelaars hebben 9% minder kans op hart- en vaatziekten dan mensen die weinig bewegen. Voor hardlopers is dit verschil 4,5%.

Heeft hardlopen dan helemaal geen zin?  Jawel, na zo’n drie kwartier hardlopen maak je meer endorfines aan en dat geeft je een kick. Maar ook die vlieger gaat niet voor iedereen op. Sommigen voelen zich er juist beroerd door.

Het antwoord op burn-out is niet hollen of stilstaan, maar rustig en regelmatig in beweging komen. Klinkt saai, werkt goed.


Proefschrift: J.D. de Vries: Exercise as intervention ot reduce burnout, 2 oktober 2017, Radboud universiteit

Vorig bericht
Van al dat werken wordt niemand beter
Volgend bericht
Mindfulness werkt, maar je kunt net zo goed gaan bowlen

Gerelateerde berichten

6 reacties. Reactie plaatsen

Beste Carien Karsten,

Het is algemeen bekend dat lichaamsbeweging en sport grote gezondheidsvoordelen hebben. De gezondheidsraad adviseert dan ook om minimaal 150 minuten matig intensief te bewegen (wandelen, fietsen) en stelt dat langer, vaker en/of intensiever bewegen extra gezondheidsvoordeel geeft.

Sporten en psychologie lijken een moeilijke verhouding met elkaar te hebben. Hoewel bekend is dat burn-out een duidelijke fysieke component heeft, gaat veel meer aandacht naar de psychologische kant. Logisch want burn-out wordt voornamelijk begeleid door psychologen. Ook (bijna) al het onderzoek naar burn-out wordt gedaan vanuit de psychologie.

Ik denk dat het voor het behandelen van burn-out heel goed is dat er onderzoek gedaan wordt naar het effect van sporten en vind het onbegrijpelijk dat u het onderzoek van Juriena de Vries direct de nek omdraait. Als gerespecteerd professional in het begeleiden van burn-out zou u juist open moeten staan voor dergelijk onderzoek.

Mijn ervaring is dat sporten in grote mate bijdraagt aan het herstel van burn-out. Zelf begeleid ik mensen met burn-out en chronische vermoeidheid door middel van sport (www.hartslag-coaching.nl). Het ontspannende effect na het sporten is enorm en zorgt voor herstel van de fysiologische ontregeling bij een burn-out. Dit effect is veel groter dan bij wandelen. Belangrijk is wel om gedoseerd en niet te intensief te sporten omdat het herstelvermogen bij burn-out beperkt is. Daarom werk ik op basis van hartslag en een inspanningstest.

Hiervoor hoef je bepaald geen turbo-type te zijn. Het beeld is vaak dat sporten enorm vermoeiend is en dat je flink moet hijgen voor effect. Dit is een misvatting, je gaat veel sneller vooruit door juist op lage intensiteit te sporten. En dan voelt sporten ook lekker. Voor wie bang is voor blessures bij hardlopen zijn er andere opties. Fietsen (harder dan recreatief, maar zonder te hijgen) is uitstekende sport voor mensen met burn-out.

Graag wil ik u uitnodigen voor een gesprek over de mogelijkheden van sporten bij de genezing van burn-out.

Hartelijke groet,

Edwald Hilboldt

Beantwoorden

    Dank voor de reactie en de uitnodiging voor een gesprek. Net als u pleit ik voor gedoseerde en niet te intensieve lichaamsbeweging/sport. Ik onderschrijf zoals u kunt lezen dan ook het onderzoek van Juriena de Vries. Mijn kritiek spitst zich toe op de conclusies die anderen (Bakker en Bakker) uit dit onderzoek trekken, namelijk dat hardlopen goed zou zijn tegen burn-out. Zoals ik zeg werkt dat voor sommigen mensen, maar niet voor iedereen. Anderen kunnen beter op een minder explosieve manier aan sport doen.

    Beantwoorden

      Dank voor uw reactie. U onderschrijft inderdaad het onderzoek van Juriena de Vries (dit had ik niet goed verwoord, excuses hiervoor), maar geeft kritiek op Bram Bakker dat dit niet zou gelden voor burn-out.

      Burn-out en andere chronische stressziekten zijn vaak hardnekkig en voor te veel mensen heeft dit ingrijpende en ook blijvende gevolgen. In die zin heeft de reguliere behandeling bij een psycholoog duidelijk zijn beperkingen en zijn de resultaten niet goed genoeg. Ik pleit ervoor om de handen ineen te slaan en niet direct een andere visie uit te sluiten. Ik denk dat u uw conclusie dat sporten maar voor sommigen met burn-out zou helpen te snel maakt.

      Mijn ervaring met het begeleiden van burn-out (en CVS) is heel anders. Sporten is geschikt voor alle mensen met burn-out, mits je dit gedoseerd en op niet te intensief doet. Natuurlijk zijn er ook negatieve ervaringen met sporten, maar dit komt naar mijn mening omdat de intensiteit of duur te hoog was of de aanpak niet goed (men begint met 2 minuten hardlopen en dan wandelen; of men begint veel te hard). Wandelen is prima, werkt zeker ontspannend, maar het effect is veel minder dan bij sporten. Met name bij hardnekkige lichamelijke ontregeling werkt wandelen onvoldoende en is gedoseerd sporten effectiever.

      Beantwoorden

        Ik denk dat het daarom goed zou zijn om meer goed onderzoek te doen naar de effecten van sporten bij de behandeling van burn-out. Ook vanuit de inspanningsfysiologie zou men kunnen bijdragen aan het begrip van burn-out. Mocht mijn ervaring dat gedoseerd sporten effectief is bij burn-out bevestigd worden in dit onderzoek, dan is dit een belangrijke stap om burn-out en andere chronische stressklachten beter onder controle te krijgen.

        Overigens zijn er steeds meer behandelaars van chronische stressklachten die sporten inzetten bij de behandeling. Met name bij de behandeling van ernstige chronische vermoeidheids- of pijnklachten.

        Beantwoorden
Rian van Son
4 oktober 2017 15:48

Hoi Carien,
Dank je wel voor deze heerlijke nuancering 🙂
Vriendelijke groeten,
Rian van Son

Beantwoorden

Hoi Carien,

als fysiotherapeut en docent fysiotherapie ben ik zeer veel bezig met stress en trainen (en de combinatie tussen beiden) het zou tof zijn als psychologen en fysiotherapeuten hierin meer zouden gaan samenwerken. Top onderzoek

Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Fill out this field
Fill out this field
Geef een geldig e-mailadres op.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Menu