Als van een stel één partner opeens minder gaat verdienen, bijvoorbeeld door de coronacrisis, dan kan de relatie behoorlijk onder druk zetten. Hoe voorkom je dat je relatie hierop stuk loopt?

Joris (35) en Anita (33) wonen acht jaar samen en delen vanaf het begin de gezamenlijke lasten. Joris werkt als bedrijfsfiscalist en Anita doet als zzp’er de communicatie voor kunstinstellingen. Door de coronacrisis krijgt Anita geen opdrachten meer en vanwege de partnertoets bij de Tozo (ondersteuningsregeling voor zzp’ers) heeft zij geen recht op financiële ondersteuning. Ze is nu financieel afhankelijk van Joris. Daar baalt ze van. En Joris vindt het niet leuk dat hij nu voor alle kosten opdraait. Ze zien allebei wel dat niemand hier wat aan kan doen, en bovendien verdient Joris genoeg om alles te kunnen betalen. Toch lukt het ze niet om rationeel met dit probleem om te gaan. De manier waarop ze met geld omgaan, roept bij beiden heftige emoties op waar ze geen greep op krijgen.

Geld is voor de meesten van ons nog steeds het ultieme middel dat bestaanszekerheid verschaft. Genoeg geld hebben geeft een gevoel van veiligheid. Vreemd genoeg gaat het omgekeerde ook op: je gevoel van veiligheid beïnvloedt de manier waarop je met geld omgaat.

Geheim spaarpotje

Joris en Anita komen beiden uit een gezin waarin veiligheid en geborgenheid niet vanzelfsprekend waren. In het gezin van Joris werd nooit over gevoelens gesproken, de rolverdeling was klassiek: vader zorgde voor de inkomsten, moeder deed het huishouden en de kinderen. Joris’ moeder kreeg huishoudgeld en hield er een geheim spaarpotje op na voor als het ooit mis mocht gaan. De financiën waren goed geregeld in het gezin, maar emotioneel ontbrak het aan warmte, waardoor iedereen erg op zichzelf was.

Anita groeide op met een alleenstaande moeder. Zij drukte Anita op het hart dat ze er vooral voor moest zorgen financieel onafhankelijk te zijn. Als zzp’er neemt Anita alle opdrachten aan die ze kan krijgen, als de dood dat het wel eens mis kan gaan. Met het gevolg dat ze steeds op het randje van een burn-out zit. Om de spanning te breken, gaat ze vaak onlineshoppen. Wat extra geld kost, waardoor ze weer veel moet blijven verdienen. Dat patroon is door de coronacrisis doorbroken en dat geeft angst. Die neemt toe nu ze in een situatie zit die ze altijd heeft willen vermijden: afhankelijk zijn van een ander.

Ook Joris’ emotionele leven staat op z’n kop nu de situatie zo is veranderd. Als controlfreak houdt hij precies bij wat Anita uitgeeft. En hij beschouwt het geld dat hij nu extra uitgeeft als een lening aan Anita. Joris heeft nu bepaald dat ze niet meer dan 25 euro per week aan persoonlijke uitgaven mag besteden.

Niet rationeel oplossen

Hoe krijg je greep op deze rollercoaster aan emoties? Niet door te proberen de geldzaken rationeel op te lossen. Ieder heeft een ander idee van wat verstandig is om te doen, dus dat schiet niet op. Je doet er beter aan om te kijken naar ieders oorspronkelijke hechtingsrelatie. Die is tenslotte bepalend voor je gevoel van veiligheid.

Vanuit de hechtingstheorie, en het onderzoek dat daarnaar is gedaan, weten we dat je vier hechtingsstijlen kunt onderscheiden. Zo’n stijl ontwikkel je al als klein kind. Voelde je je veilig en kon je erop vertrouwen dat er goed voor je werd gezorgd, dan heb je ook een veilige hechtingsstijl ontwikkeld. Dat betekent dat je in een relatie je verantwoordelijkheid neemt en erop vertrouwt dat een ander dat ook doet. In zo’n geval heb je ook minder moeite om financieel afhankelijk te zijn, omdat je erop vertrouwt dat de ander je niet zomaar in de steek laat.

Maar het kan ook zijn, zoals dat bij Joris het geval is, dat je wel op jezelf vertrouwt, maar er niet van uitgaat dat de ander te vertrouwen is. In dat geval ontwikkel je een vermijdende hechtingstijl, wat betekent dat je moeilijk dingen kunt delen.

Anita heeft op haar manier ook een vermijdende hechtingsstijl. Het advies van haar moeder om financieel onafhankelijk te zijn, heeft, onbedoeld, het effect gehad dat ze een ingebouwd wantrouwen heeft tegenover haar partner. Vandaar de paniek nu ze niet meer haar eigen geld verdient.

Weinig zelfvertrouwen

Het kan ook zijn dat je als kind weinig zelfvertrouwen opbouwt waardoor je altijd bang bent dat je vader of moeder, en later je partner, je zal verlaten. Dat wordt de angstige hechtingsstijl genoemd. Die angst kan ertoe leiden dat je controlerend en claimend gedrag gaat vertonen. Alsof je het voortdurend nodig hebt om te zeggen: laat me niet los, laat me niet los. Je stelt je afhankelijk op en neemt geen eigen verantwoordelijkheid.

De vierde vorm van hechtingsgedrag is de ambivalente stijl: je vertrouwt noch jezelf noch de ander, waardoor je vaak het ene bedoelt en het andere zegt. Financieel vertaalt zich dat in een chaotisch uitgavenpatroon.

Iedereen vertoont wel kenmerken van de verschillende stijlen en dat vertaalt zich weer in de betekenis die geld voor je heeft. Wil je conflicten hierover constructief aanpakken, dan doe je er goed aan om te praten over de manier waarop jullie thuis met elkaar omgingen en om te bespreken wat je op grond daarvan nu van een relatie verwacht. Ga er niet van uit dat je dat allemaal al lang weet van elkaar. Vraag door. Praat over hoe je ouders met geld omgingen en hoe je daar nu tegen aankijkt. Pas als je weet wat veiligheid voor jullie beiden betekent, kun je op een rustige manier over geld praten. Houd rekening met elkaars gevoeligheden en onderzoek hoe je je eigen patroon eventueel kan veranderen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Fill out this field
Fill out this field
Geef een geldig e-mailadres op.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Menu